|
Difusión
• Recursos Rurais
• Recursos Rurais
· - Información da Revista -
Comite Editorial
Dirección
Pablo Ramil Rego
Inst. Biodiversidade Agraria e
Desenvolvemento Rural
Departamento de Botánica
Universidade de Santiago de Compostela
Secretaría
Mª Elvira López Mosquera
Inst. Biodiversidade Agraria e
Desenvolvemento Rural
Departamento de Produción Vexetal
Universidade de Santiago de Compostela
Membros
Carlos Alvarez López (Univ. de Santiago de Compostela)
Rafael Crecente Maseda (Univ. de Santiago de Compostela)
Elvira Díaz Vizcaíno (Univ. de Santiago de Compostela)
María Luisa Fernández Marcos (Univ. de Santiago de Compostela)
Agustín Merino García (Univ. de Santiago de Compostela)
Antonio Rigueiro Rodríguez (Univ. de Santiago de Compostela)
Juan Piñeiro Andión (Centro de Investigaciones Agrarias de Mabegondo)
Elvira Sahuquillo (Univ. da Coruña)
Carlos Vales (Centro de Extensión Universitaria e Divulgación Ambiental de Galicia)
Miguel Angel Alvarez (INDUROT, Univ. De Oviedo).
|

|
Comite Científico Asesor
Dr. Juan Altarriba Farrán (Dpto. Producción Animal, Univ. de Zaragoza)
Dr. José Manuel Barreiro Fernández (Dpto. de Organización de Empresas, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Christian Buson (Institut de l'Environnement Liffrèe, Francia)
Dr. Emilio Chuvieco Salinero (Dpto. de Geografía, Univ. de Alcalá de Henares)
Dr. Estanislao De Luis Calabuig (Dpto. de Ecología, Univ. de León)
Dr. Francisco Díaz-Fierros Viqueira (Dpto. de Edafoloxía, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Javier Esparcia Pérez (Dpto. de Geografía, Univ. Politécnica de Valencia)
Dra. Dalila Espirito Santo (Instituto Superior de Agronomía, Univ. Técnica de Lisboa)
Dra. María Teresa Felipó Oriol (Dpto. de Edafología, Univ. Politécnica de Cataluña)
Dr. Eduardo Galante (Centro Iberoamericano de la Biodiversidad, Univ. de Alicante)
Dr. Domingo Gómez Orea (Dpto. de Proyectos y Planificación Rural, Univ. Politécnica de Madrid)
Dr. Helena Granja (Dpto. de Geología, Univ. Do Minho)
Dr. Jesús Izco Sevillano (Dpto. de Botánica, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Knut Kryzywinski (Botanisk Institut, Universidad de Bergen, Noruega)
Dr. Jaume Lloveras Vilamanyá (Producción Vegetal, Univ. de Lleida)
Dr. Edelmiro López Iglesias (Dpto. de Economía Aplicada, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Felipe Macías Vázquez (Dpto. de Edafoloxía, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Manuel Madeira (Instituto Superior de Agronomía, Univ. Técnica de Lisboa)
Dr. Francisco Maseda Eimil (Dpto. de Enxeñería Agroforestal, Univ. de Santiago de Compostela
Dr. Guillerma Meaza Rodríguez (Dpto. de Geografía, Univ. Del País Vasco)
Dr. Diego Rivera Núñez (Dpto. de Botánica, Univ. de Murcia)
Dr. Antonio Rodero Franganillo (Dpto. de Producción Animal, Univ. de Córdoba)
Dr. Isidro Sierra Alfranca (Dpto. de Producción Animal, Univ. de Zaragoza)
Dr. Louis Trabaud, Dpto. de Ecología, Univ. de Montpellier, Francia)
Dr. Eduardo Vigil Maeso (Dpto. de Producción Animal - Univ. de Zaragoza)
Dr. Francisco Fraga López (Dpto. de Física Aplicada, Universidade de Santiago de Compostela)
Luciano Sánchez García (Univ. de Santiago de Compostela)
Mario Cunha (Universidade do Porto).
|
Copyright
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do
copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
|
Redacción e Administración
IBADER (Instituto de Biodiversidade Agraria e Desenvolvemento Rural) - Universidade de Santiago de Compostela. Campus Universitario s/n. E-27002 Lugo - Galicia (Spain)
Subscrición e Intercambios
Servizo de Publicacións e Intercambio
Centífico. Universidade de Santiago de
Compostela, Campus Universitario Sur,
E-15782 Santiago de Compostela.
Teléfono 981 593 500. Fax 981 593 963
Envío de manuscritos
IBADER, Universidade de Santiago de
Compostela, Campus Universitario s/n.
E-27002 Lugo, Galicia (Spain)
ibader@usc.es
Edición Electrónica
Unha edición electrónica desta revista está
dispoñible en http://www.ibader.org
Sumario electrónico
http://www.usc.es/spubl/revistas.htm
Edita
Servizo de Publicacións
Universidade de Santiago de Compostela
Imprime
Imprenta Universitaria
Universidade de Santiago de Compostela
Deseño da cuberta e Maquetación
GI-1934 TB-Ibader
Depósito Legal C-3.048-2005
ISSN 1885-5547
Bases de Datos
Na actualidade, a revista Recursos Rurais inclúese nas seguintes bases de datos:
Latindex, ICYT (CSIC), Rebiun e Cirbic.
|
· Nº 1.- Decembro 2005
Sumario/Summary
A serie Científico-Técnica de Recursos Rurais publica artigos, revisións, notas de investigación e reseñas bibliográficas. Os artigos, revisións e notas deben ser orixinais, sendo avaliados previamente polo Comité Editorial e o Comité Científico Asesor.
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais.
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
Na actualidade, a revista Recursos Rurais inclúese nas seguintes bases de datos: Latindex, ICYT (CSIC), Rebiun e Cirbic.
Sumario
|

|
· Nº 2.- Decembro 2006
Sumario/Summary
A serie Científico-Técnica de Recursos Rurais publica artigos, revisións, notas de investigación e reseñas bibliográficas. Os artigos, revisións e notas deben ser orixinais, sendo avaliados previamente polo Comité Editorial e o Comité Científico Asesor.
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais.
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
Na actualidade, a revista Recursos Rurais inclúese nas seguintes bases de datos: Latindex, ICYT (CSIC), Rebiun e Cirbic.
Sumario
|

|
· Nº 3.- Decembro 2007
Sumario/Summary
A serie Científico-Técnica de Recursos Rurais publica artigos, revisións, notas de investigación e reseñas bibliográficas. Os artigos, revisións e notas deben ser orixinais, sendo avaliados previamente polo Comité Editorial e o Comité Científico Asesor.
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais.
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
Na actualidade, a revista Recursos Rurais inclúese nas seguintes bases de datos: Latindex, ICYT (CSIC), Rebiun e Cirbic.
Sumario
|

|
· Nº 4.- Decembro 2008
Sumario/Summary
A serie Científico-Técnica de Recursos Rurais publica artigos, revisións, notas de investigación e reseñas bibliográficas. Os artigos, revisións e notas deben ser orixinais, sendo avaliados previamente polo Comité Editorial e o Comité Científico Asesor.
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais.
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
Na actualidade, a revista Recursos Rurais inclúese nas seguintes bases de datos: Latindex, ICYT (CSIC), Rebiun e Cirbic.
Sumario
|

|
· Nº 5.- Decembro 2009
Sumario/Summary
A serie Científico-Técnica de Recursos Rurais publica artigos, revisións, notas de investigación e reseñas bibliográficas. Os artigos, revisións e notas deben ser orixinais, sendo avaliados previamente polo Comité Editorial e o Comité Científico Asesor.
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais.
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
Na actualidade, a revista Recursos Rurais inclúese nas seguintes bases de datos: Latindex, ICYT (CSIC), Rebiun e Cirbic.
Sumario
|

|
· Nº 6.- Decembro 2010
Sumario/Summary
A serie Científico-Técnica de Recursos Rurais publica artigos, revisións, notas de investigación e reseñas bibliográficas. Os artigos, revisións e notas deben ser orixinais, sendo avaliados previamente polo Comité Editorial e o Comité Científico Asesor.
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais.
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
Na actualidade, a revista Recursos Rurais inclúese nas seguintes bases de datos: Latindex, ICYT (CSIC), Rebiun e Cirbic.
Sumario.pdf
|

|
· Nº 7.- Decembro 2011
Sumario/Summary
A serie Científico-Técnica de Recursos Rurais publica artigos, revisións, notas de investigación e reseñas bibliográficas. Os artigos, revisións e notas deben ser orixinais, sendo avaliados previamente polo Comité Editorial e o Comité Científico Asesor.
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais.
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
Na actualidade, a revista Recursos Rurais inclúese nas seguintes bases de datos: Latindex, ICYT (CSIC), Rebiun e Cirbic.
Sumario.pdf
|

|
Perfiles metabólicos en preparto, parto y postparto en vacas de raza rubia gallega: estudio preliminar
Autor: Quintela, L.A. · Becerra, J.J.· Rey, C. · Díaz, C. · Cainzos, J. · Rivas, F. · Huanca, W. · Prieto, A. · Herradón, P.G.
recursos_rurais_07_01.pdf
|

• Serie Cursos
• Serie Cursos
· - Información da Revista -
Comite Editorial
Dirección
Pablo Ramil Rego
Inst. Biodiversidade Agraria e
Desenvolvemento Rural
Departamento de Botánica
Universidade de Santiago de Compostela
Secretaría
Mª Elvira López Mosquera
Inst. Biodiversidade Agraria e
Desenvolvemento Rural
Departamento de Produción Vexetal
Universidade de Santiago de Compostela
Membros
Carlos Alvarez López (Univ. de Santiago de Compostela)
Rafael Crecente Maseda (Univ. de Santiago de Compostela)
Elvira Díaz Vizcaíno (Univ. de Santiago de Compostela)
María Luisa Fernández Marcos (Univ. de Santiago de Compostela)
Agustín Merino García (Univ. de Santiago de Compostela)
Antonio Rigueiro Rodríguez (Univ. de Santiago de Compostela)
Juan Piñeiro Andión (Centro de Investigaciones Agrarias de Mabegondo)
Elvira Sahuquillo (Univ. da Coruña)
Carlos Vales (Centro de Extensión Universitaria e Divulgación Ambiental de Galicia)
Miguel Angel Alvarez (INDUROT, Univ. De Oviedo).
|
Comite Científico Asesor
Dr. Juan Altarriba Farrán (Dpto. Producción Animal, Univ. de Zaragoza)
Dr. José Manuel Barreiro Fernández (Dpto. de Organización de Empresas, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Christian Buson (Institut de l'Environnement Liffrèe, Francia)
Dr. Emilio Chuvieco Salinero (Dpto. de Geografía, Univ. de Alcalá de Henares)
Dr. Estanislao De Luis Calabuig (Dpto. de Ecología, Univ. de León)
Dr. Francisco Díaz-Fierros Viqueira (Dpto. de Edafoloxía, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Javier Esparcia Pérez (Dpto. de Geografía, Univ. Politécnica de Valencia)
Dra. Dalila Espirito Santo (Instituto Superior de Agronomía, Univ. Técnica de Lisboa)
Dra. María Teresa Felipó Oriol (Dpto. de Edafología, Univ. Politécnica de Cataluña)
Dr. Eduardo Galante (Centro Iberoamericano de la Biodiversidad, Univ. de Alicante)
Dr. Domingo Gómez Orea (Dpto. de Proyectos y Planificación Rural, Univ. Politécnica de Madrid)
Dr. Helena Granja (Dpto. de Geología, Univ. Do Minho)
Dr. Jesús Izco Sevillano (Dpto. de Botánica, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Knut Kryzywinski (Botanisk Institut, Universidad de Bergen, Noruega)
Dr. Jaume Lloveras Vilamanyá (Producción Vegetal, Univ. de Lleida)
Dr. Edelmiro López Iglesias (Dpto. de Economía Aplicada, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Felipe Macías Vázquez (Dpto. de Edafoloxía, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Manuel Madeira (Instituto Superior de Agronomía, Univ. Técnica de Lisboa)
Dr. Francisco Maseda Eimil (Dpto. de Enxeñería Agroforestal, Univ. de Santiago de Compostela
Dr. Guillerma Meaza Rodríguez (Dpto. de Geografía, Univ. Del País Vasco)
Dr. Diego Rivera Núñez (Dpto. de Botánica, Univ. de Murcia)
Dr. Antonio Rodero Franganillo (Dpto. de Producción Animal, Univ. de Córdoba)
Dr. Isidro Sierra Alfranca (Dpto. de Producción Animal, Univ. de Zaragoza)
Dr. Louis Trabaud, Dpto. de Ecología, Univ. de Montpellier, Francia)
Dr. Eduardo Vigil Maeso (Dpto. de Producción Animal - Univ. de Zaragoza)
Dr. Francisco Fraga López (Dpto. de Física Aplicada, Universidade de Santiago de Compostela)
Luciano Sánchez García (Univ. de Santiago de Compostela)
Mario Cunha (Universidade do Porto).
|
Copyright
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do
copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
|
Redacción e Administración
IBADER (Instituto de Biodiversidade Agraria e Desenvolvemento Rural) - Universidade de Santiago de Compostela. Campus Universitario s/n. E-27002 Lugo - Galicia (Spain)
Subscrición e Intercambios
Servizo de Publicacións e Intercambio
Centífico. Universidade de Santiago de
Compostela, Campus Universitario Sur,
E-15782 Santiago de Compostela.
Teléfono 981 593 500. Fax 981 593 963
Envío de manuscritos
IBADER, Universidade de Santiago de
Compostela, Campus Universitario s/n.
E-27002 Lugo, Galicia (Spain)
ibader@usc.es
Edición Electrónica
Unha edición electrónica desta revista está
dispoñible en http://www.ibader.org
Sumario electrónico
http://www.usc.es/spubl/revistas.htm
Edita
Servizo de Publicacións
Universidade de Santiago de Compostela
Imprime
Imprenta Universitaria
Universidade de Santiago de Compostela
Deseño da cuberta e Maquetación
GI-1934 TB-Ibader
Depósito Legal C-2188-2004
ISSN 1698-5427
|
· Nº 1.- Setembro 2004
Sumario/Summary
O presente volume, o primeiro da serie Cursos da revista Recursos Rurais, Xestión de Solos Forestais: produción sostible e calidade ambiental recompila, de maneira didáctica, as importantes funcións que desempeña o solo nos sistemas forestais. Abordanse unha serie de coñecementos que xeralmente non se inclúen na docencia de primeiro e segundo ciclos universitarios, pero que son necesarios para resolver as actuais esixencias ambientais e de produción no sector forestal.
O contido da publicación organizouse en diferentes temáticas: Propiedades e limitacións dos solos para a xestión forestal sostible, Xestión sostible de solos forestais, Conservación e recuperación de solos forestais, Solos forestais e calidade ambiental.
Sumario
|

|
Recuperación de suelos degradados, reutilización de residuos y secuestro de carbono. Una alternativa integral de mejora de la calidad ambiental
Autor: Felipe Macías
RRM-04-01-11.pdf
|
· Nº 2.- Decembro 2005
Sumario/Summary
O volume "Novas tendencias na caracterización e xestión da biodiversidade" estrutúrase en tres módulos ou bloques temáticos.
O módulo Compoñentes da Biodiversidade, os relatores centráronse na flora galega ameazada, no interese de conservación da pteridoflora galega, na diversidade sílvica do subsector galaicoasturiano septentrional e as ameazas dos bosques deste territorio, nos fungos superiores como recurso natural e a importancia da súa conservación e na herpetofauna e avifauna galegas.
O bloque de Análise e Valoración dos compoñentes da Biodiversidade dedicouse á exposición sobre a xestión da biodiversidade mediante bases de datos en liña e do programa libre (VegAna), sistema que se vén desenvolvendo exitosamente en Cataluña.
O terceiro módulo, Xestión dos Compoñentes da Biodiversidade, foron abordados temas como a conservación das árbores senlleiras, a conservación "in situ" de flora ameazada mediante microrreservas, a xestión do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia, a xestión conservacionista das motogueiras galegas e a expresión territorial da biodiversidade.
Sumario
|

|
· Nº 3.- Decembro 2006
Sumario/Summary
Os fungos e os cogomelos constitúen un mundo apaixonante ó que hai que achegarse con prudencia, xa que xunto a especies comestibles de delicado aroma e agradable sabor conviven estirpes tóxicas, algunhas incluso letais. E a única regra válida para evitar intoxicacións é o coñecemento das especies máis importantes, comestibles e tóxicas, ó que contribúen os cursos de divulgación.
O volume "Curso de micoloxía", cun enfoque teórico-práctico, trata tanto aspectos introdutorios e xerais como temáticas de grande utilidade práctica para desenvolverse con seguridade no eido do recoñecemento dos cogomelos comestibles e velenosos de maior interese, pois adentrarse no reino dos fungos, especialmente nos ámbitos culinario e gastronómico, conleva riscos se non se posúen uns coñecementos mínimos.
Neste volume abórdanse temas de introdución á micoloxía, ecoloxía dos cogomelos, cogomelos comestibles, o mundo das boletáceas, os cogomelos tóxicos e medicinais, os cogomelos parasitos que causan doenzas ás especies forestais, o cultivo dos cogomelos, etc.
Sumario
|

|
· Nº 4.- Decembro 2006
Sumario/Summary
Dentro do ámbito da actividade investigadora e de divulgación do Instituto de Biodiversidade Agraria e Desenvolvemento Rural (IBADER) da Universidade de Santiago de Compostela, considerouse axeitado dar a coñecer as reflexións sobre a situación actual e as perspectivas de futuro do noso medio rural a principios do século XXI.
Este número da serie Cursos da revista do IBADER, Recursos Rurais, "O desenvolvemento rural de Galicia", contén documentos e traballos científicos, a enumeración de resultados ou actividades, así como exposicións de propostas. O cal o converte nun documento adecuado para reflexionar sobre o futuro do medio rural galego.
Sumario
|

|
· Nº 5.- Decembro 2009
Sumario/Summary
El curso buscaba una aproximación a los conceptos de sostenibilidad y a la utilización de indicadores para su gestión desde multitud de ópticas diferenciadas, y con planteamientos prácticos basados en casos reales y líneas de investigación. Se incluyen experiencias de otros países y de organismos internacionales.
Mediante el volumen “Indicadores de sostenibilidad y gestión del desarrollo rural” se busca una aproximación a los conceptos de sostenibilidad y a la utilización de indicadores para su gestión desde multitud de ópticas diferenciadas, y con planteamientos prácticos basados en casos reales y líneas de investigación. Se incluyen experiencias de otros países y de organismos internacionales.
Es necesario advertir al lector que fruto de la heterogeneidad de las ópticas de los diferentes autores, se incluye un amplío abanico de criterios, desde documentos y trabajos científicos, a enumeración de resultados o actividades, así como exposición de propuestas. Lo cual lo convierte en un documento adecuado para reflexionar sobre el futuro del uso de indicadores de sostenibilidad en el medio rural
indiceRRcursos05.pdf
|

|
Gestión de políticas de desarrollo agropecuario y rural a nivel local en el contexto de la crisis alimentaria. El caso de las comunidades productoras de frijol y maíz de El Águila, Veracruz, Concepción y Guagaral de la Región Brunca de Costa Rica
Autor: Rivera Rodríguez, F.
RR Serie cursos 05-03.pdf
|
• Monografías
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental
Autor: Rodríguez Guitián, M.A. & Rigueiro Rodríguez, A. (Coords.)
Esta obra reúne os resultados obtidos por un amplo grupo de investigadores ao longo de máis de dez anos de traballo orientado ao estudo e caracterización dos bosques dominados por Fagus sylvatica do extremo occidental das montañas cantábricas, nomeadamente daqueles situados dentro do territorio administrativo de Galicia e áreas veciñas asturianos e leonesas.
Constitúe un gran esforzo colectivo de achega de información do xeito máis accesible posible aos seus potenciais lectores (estudantes universitarios, profesores de ensino medio, xestores do medio natural, particulares propietarios dos terreos nos que se asentan estes bosques, persoas encargadas da divulgación dos valores naturais ou simplemente amantes do medio ambiente en xeral), sen menoscabo do rigor e o valor científico-técnico dos datos achegados.
O libro está estruturado en 22 capítulos agrupados en seis seccións (Contextualización dos faiais galegos no ámbito europeo, Caracterización ambiental, Diversidade biolóxica dos faiais galegos, Estado forestal, Usos e aproveitamentos dos faiais, Importancia ambiental dos faiais) a traveso das que se achega información sobre a orixe, ecoloxía, importancia forestal e valor medioambiental deste tipo de bosques. Ademais, no apartado de Anexos, achégase información complementaria (datos analíticos, catálogos de especies, táboas de inventarios de vexetación, resultados do tratamento informático da información, etc.) sobre a que se fundamentan diversos capítulos que compoñen a obra.
O libro pódese descargar de forma completa a baixa resolución ou cada sección por separado a alta resolución.
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental [Libro completo]
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental [Sección I: Contextualización dos faiais galegos no ámbito europeo]
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental [Sección II: Caracterización ambiental]
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental [Sección III: Diversidade biolóxica dos faiais galegos]
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental [Sección IV: Estado Forestal]
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental [Sección V: Usos e aproveitamentos dos faiais]
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental [Sección VI: Importancia ambiental dos faiais e Anexos]
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental [Anexos]
|

|
Os hábitats de interese comunitario en Galicia. Descrición e valoración territorial
Autor: Pablo Ramil Rego; Manuel Antonio Rodríguez Guitián; Boris Alejandro Hinojo Sánchez; Patricia María Rodríguez González; Javier Ferreiro da Costa; Marco Rubinos Román; Luis Gómez-Orellana Rodríguez; Belén de Nóvoa Fernández; Ramón Alberto Díaz Varela; Susana Martínez Sánchez & Carmen Cillero Castro
No procedemento de configuración e implementación da Rede Natura 2000, a información ambiental, referida aos tipos de hábitats e especies incluídas nos anexos da DC 92/43/CEE, convértese nun elemento esencial no deseño, xestión e seguimento das áreas protexidas e da propia rede. Non obstante, en moitas áreas xeográficas, a información existente é escasa, ou presenta deficiencias en canto á xeorreferenciación dos seus compoñentes. Esta situación vese agravada no caso dos hábitats, cando se trata de protexer elementos que ata o momento tiveran un escaso interese entre as políticas nacionais de conservación, ou mesmo de hábitats cuxa análise e distribución non foran obxecto de estudios científicos en grandes áreas territoriais.
O presente traballo formulouse co obxectivo, de efectuar unha primeira avaliación da diversidade dos tipos de hábitat do Anexo I da DC 92/43/CEE presentes en Galicia, contextualizándoo con outras áreas da Península Ibérica e da propia Unión Europea.
Adicado ao ilustre botánico Baltasar Merino y Román (1845,1917), no centenario da publicación da Flora ilustrada e Descritiva de Galicia (1905-1909).
Os hábitats de interese comunitario en Galicia. Descrición e valoración territorial
|

|
Os hábitats de interese comunitario en Galicia. Fichas descritivas
Autor: Pablo Ramil Rego; Manuel Antonio Rodríguez Guitián; Javier Ferreiro da Costa; Marco Rubinos Román; Luis Gómez-Orellana Rodríguez; Belén de Nóvoa Fernández; Boris Alejandro Hinojo Sánchez; Susana Martínez Sánchez; Carmen Cillero Castro; Ramón Alberto Díaz Varela; Patricia María Rodríguez González & Castor Muñoz Sobrino
A DC 92/43/CEE do Consello,do 21 de maio de 1992, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres supuxo un neto e positivo revulsivo na formulación das políticas de conservación nos países da Unión Europea.
A aprobación da Lei 42/2007 de Patrimonio Natural e Biodiversidade, incorpora de forma definitiva, e sen ambigüidades, as directivas Hábitat e Aves ao ordenamento xurídico español. Fortalecendo o camiño que previamente marcaran as normas comunitarias. Os hábitats naturais adquiren agora un papel relevante nas estratexias e políticas de conservación, tipificándose como infraccións, sen ambaxes, a alteración ou destrución dos hábitats naturais.
O documento que aquí se presenta tenta cubrir este oco, habida conta das necesidades de coñecemento existentes, entendéndose esta guía coma unha ferramenta aberta a novas incorporacións e revisións, derivadas dunha mellor información científica dispoñible tanto a nivel europeo, estatal e galego.
Dedicado ao ilustre botánico Baltasar Merino y Román (1845,1917), no centenario da publicación da Flora ilustrada e Descritiva de Galicia (1905-1909).
Os Hábitats de Interese Comunitario en Galicia. Fichas Descritivas
Hábitats Costeiros e vexetación halofítica (baixa resolución)
Hábitats Costeiros e vexetación halofítica (alta resolución)
Dunas marítimas e continentais (baixa resolución)
Dunas marítimas e continentais (alta resolución)
Hábitats de auga doce (baixa resolución)
Hábitats de auga doce (alta resolución)
Queirogais e matogueiras de zona temperada (baixa resolución)
Queirogais e matogueiras de zona temperada (alta resolución)
Matogueiras esclerófilas (baixa resolución)
Matogueiras esclerófilas (alta resolución)
Formacións herbosas naturais e seminaturais (biaxa resolución)
Formacións herbosas naturais e seminaturais (alta resolución)
Turbeiras e áreas lamacentas (baixa resolución)
Turbeiras e áreas lamacentas (alta resolución)
Hábitats rochosos e covas (baixa resolución)
Hábitats rochosos e covas (alta resolución)
Bosques (baixa resolución)
Bosques (alta resolución)
|

|
Xestión de residuos orgánicos de uso agrícola
La actividad ganadera, especialmente la realizada en explotaciones de carácter intensivo, genera gran cantidad de deyecciones, que constituyen un recurso valioso como enmienda y fertilizante en terrenos agrícolas. Sin embargo, en muchos casos, su exceso las convierte en residuos y su mala gestión en el problema ambiental más importante originado por este tipo de explotaciones. Se originan además otros residuos y subproductos (subproductos animales, residuos sanitarios, etc.), cuyo aprovechamiento y/o eliminación debe ser gestionada adecuadamente. Por otro lado, en el medio agrícola, cada vez se utilizan mas materiales orgánicos y subproductos procedentes de la industria agroalimentaria, que deben ser estudiados en profundidad antes de su aplicación en campo. Su valorización como enmiendas y fertilizantes debe hacerse teniendo en cuenta el marco legal existente, sin originar problemas de tipo ambiental o sanitario.
Este libro recoge seminarios impartidos en el Curso de experto en gestión de residuos
generados en las explotaciones agroganaderas y en las industrias agrarias de transformación, organizado, desde el curso académico 2005-2006, por el Instituto de Biodiversidad Agraria y Desarrollo Rural de la Universidad de Santiago de Compostela, dentro de la programación de postgrado. Se ha estructurado de forma que se presentan en primer lugar distintos artículos relacionados con las principales implicaciones ambientales de la fertilización orgánica (cambio climático, eutrofización, contaminación por metales), para continuar con distintas experiencias sobre el aprovechamiento de distintos materiales orgánicos originados en explotaciones ganaderas y agroindustriales. Por último, se dedica un apartado a la técnica del compostaje como proceso muy versátil en la valorización de distintos residuos.
Las coordinadoras desean que esta publicación sirva como complemento bibliográfico a todos aquellos interesados en la gestión de “residuos-recursos orgánicos” de utilidad en el medio agrícola y forestal.
Gestión de residuos orgánicos de uso agrícola
|

|
Catalogo da Flora de Galicia
Autor: Maria Inmaculada Romero Bujan
Hai 100 anos a Flora de Galicia de Baltasar Merino sinalaba a 1.854 plantas como integrantes do patrimonio natural galego. A recompilación de citas florísticas e novidades taxonómicas publicadas ao longo destes anos, permitiron inventariar en 2.391 plantas ao compendio da flora vascular galega, distribuída en 801 xéneros e 157 familias. O resultado, é froito do esforzo de numerosos autores que fixeron posible que se manifeste un notable avance no coñecemento florístico galego e o seu contexto bérico.
O catálogo actual preséntase ordenado alfabeticamente por familias e dentro delas por xéneros. Para cada taxón inclúese as referencias bibliográficas e información relativa á súa localización provincial.
Catálogo da Flora de Galicia
|

|
• Monografías
· - Información da Revista -
Información da Revista
Comite Editorial:
Dirección
Pablo Ramil Rego
Inst. Biodiversidade Agraria e
Desenvolvemento Rural
Departamento de Botánica
Universidade de Santiago de Compostela
Secretaría
Mª Elvira López Mosquera
Inst. Biodiversidade Agraria e
Desenvolvemento Rural
Departamento de Produción Vexetal
Universidade de Santiago de Compostela
Membros
Carlos Alvarez López (Univ. de Santiago de Compostela)
Rafael Crecente Maseda (Univ. de Santiago de Compostela)
Elvira Díaz Vizcaíno (Univ. de Santiago de Compostela)
María Luisa Fernández Marcos (Univ. de Santiago de Compostela)
Agustín Merino García (Univ. de Santiago de Compostela)
Antonio Rigueiro Rodríguez (Univ. de Santiago de Compostela)
Juan Piñeiro Andión (Centro de Investigaciones Agrarias de Mabegondo)
Elvira Sahuquillo (Univ. da Coruña)
Carlos Vales (Centro de Extensión Universitaria e Divulgación Ambiental de Galicia)
Miguel Angel Alvarez (INDUROT, Univ. De Oviedo).
Comite Científico Asesor:
Dr. Juan Altarriba Farrán (Dpto. Producción Animal, Univ. de Zaragoza)
Dr. José Manuel Barreiro Fernández (Dpto. de Organización de Empresas, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Christian Buson (Institut de l'Environnement Liffrèe, Francia)
Dr. Emilio Chuvieco Salinero (Dpto. de Geografía, Univ. de Alcalá de Henares)
Dr. Estanislao De Luis Calabuig (Dpto. de Ecología, Univ. de León)
Dr. Francisco Díaz-Fierros Viqueira (Dpto. de Edafoloxía, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Javier Esparcia Pérez (Dpto. de Geografía, Univ. Politécnica de Valencia)
Dra. Dalila Espirito Santo (Instituto Superior de Agronomía, Univ. Técnica de Lisboa)
Dra. María Teresa Felipó Oriol (Dpto. de Edafología, Univ. Politécnica de Cataluña)
Dr. Eduardo Galante (Centro Iberoamericano de la Biodiversidad, Univ. de Alicante)
Dr. Domingo Gómez Orea (Dpto. de Proyectos y Planificación Rural, Univ. Politécnica de Madrid)
Dr. Helena Granja (Dpto. de Geología, Univ. Do Minho)
Dr. Jesús Izco Sevillano (Dpto. de Botánica, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Knut Kryzywinski (Botanisk Institut, Universidad de Bergen, Noruega)
Dr. Jaume Lloveras Vilamanyá (Producción Vegetal, Univ. de Lleida)
Dr. Edelmiro López Iglesias (Dpto. de Economía Aplicada, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Felipe Macías Vázquez (Dpto. de Edafoloxía, Univ. de Santiago de Compostela)
Dr. Manuel Madeira (Instituto Superior de Agronomía, Univ. Técnica de Lisboa)
Dr. Francisco Maseda Eimil (Dpto. de Enxeñería Agroforestal, Univ. de Santiago de Compostela
Dr. Guillerma Meaza Rodríguez (Dpto. de Geografía, Univ. Del País Vasco)
Dr. Diego Rivera Núñez (Dpto. de Botánica, Univ. de Murcia)
Dr. Antonio Rodero Franganillo (Dpto. de Producción Animal, Univ. de Córdoba)
Dr. Isidro Sierra Alfranca (Dpto. de Producción Animal, Univ. de Zaragoza)
Dr. Louis Trabaud, Dpto. de Ecología, Univ. de Montpellier, Francia)
Dr. Eduardo Vigil Maeso (Dpto. de Producción Animal - Univ. de Zaragoza)
Dr. Francisco Fraga López (Dpto. de Física Aplicada, Universidade de Santiago de Compostela)
Luciano Sánchez García (Univ. de Santiago de Compostela)
Mario Cunha (Universidade do Porto).
Copyright
O envío dun manuscrito implica: que o traballo non foi publicado con anterioridade, excepto como resumo ou como parte dun libro, revista ou tese doutoral; que non se está considerando a súa publicación noutro medio; que todos os autores e se for preciso as autoridades do centro onde desenvolven o seu traballo, aceptan a súa publicación; cando o manuscrito sexa aceptado para a súa publicación, os autores aceptan ceder automaticamente o copyright á revista; o manuscrito non será de novo publicado en calquera medio ou idioma sen o consentimento dos titulares do copyright.
Todos os artigos publicados nesta revista están protexidos por copyright. Sen a autorización escrita dos titulares do copyright, queda prohibida a reprodución total ou parcial por calquera medio gráfico ou electrónico do contido de Recursos Rurais
Recursos Rurais non se responsabiliza da opinión nin dos contidos dos artigos.
Redacción e Administración
IBADER (Instituto de Biodiversidade Agraria e Desenvolvemento Rural) - Universidade de Santiago de Compostela. Campus Universitario s/n. E-27002 Lugo - Galicia (Spain)
Subscrición e Intercambios
Servizo de Publicacións e Intercambio
Centífico. Universidade de Santiago de
Compostela, Campus Universitario Sur,
E-15782 Santiago de Compostela.
Teléfono 981 593 500. Fax 981 593 963
Envío de manuscritos
IBADER, Universidade de Santiago de
Compostela, Campus Universitario s/n.
E-27002 Lugo, Galicia (Spain)
ibader@usc.es
Edición Electrónica
Unha edición electrónica desta revista está
dispoñible en http://www.ibader.org
Sumario electrónico
http://www.usc.es/spubl/revistas.htm
Edita
Servizo de Publicacións
Universidade de Santiago de Compostela
Imprime
Imprenta Universitaria
Universidade de Santiago de Compostela
Deseño da cuberta e Maquetación
GI-1934 TB-Ibader
ISSN edición impresa 1888-5810
ISSN edición digital 1988-8341
|
• Memorias anuais
Memoria IBADER 2010
A memoria do IBADER 2010 recolle as actividades de investigación, desenvolvemento e innovación exercidas polos investigadores e grupos de investigación que compoñen o IBADER, ademais do traballo docente, os servizos prestados e a divulgación desenvolvidos polo Instituto nos anos 2009 e 2010.
O IBADER conclúe ademais neste período coas obras da sede do instituto,inaugurada en xuño de 2010 no emblemático edificio da antiga Estación Pecuaria Rexional de Galicia, estreitamente ligada ao desenvolvemento rural. A posta en funcionamento do edificio, supón unha mellora, tanto no aspecto institucional e administrativo, como na dispoñibilidade de espazo e infraestruturas para o desenvolvemento de actividades de investigación, formación e difusión e, por conseguinte, a prestación de servizos á sociedade.
Memoria IBADER 2010
|

|
• Memorias anuais
• Publicacións Grupos de Investigación
• Publicacións Grupos de Investigación
· Publicacións: GI-1248 Solos agrícolas e forestais
- Artigos
Solubility equilibria controlling solution phosphorus concentration in minesoils in Galicia, Spain
Autor: E. Álvarez, M.L. Fernández Marcos, C. Monterroso Martínez
Solution P conlrol through dissolution/precipitation equilibria was studied in coal mine soils in Galicia, NW Spain. Soil solution was obtained by a column displacement method and analysed for pH, Eh, electrical conductivity, and most common anions and cations. Ionic activities were calculated using the program SOLMINEQ and saturation indexes determined for several phosphate minerals. Strengite. variscite, nuorapatite or MnPO4. 1.5H20 appeared to control phosphorus solubility, depending on Eh. pH and ionic strength conditions.
Solubility equilibria controlling solution phosphorus concentration in minesoils in Galicia, Spain
|

|
Factors influencing phosphorus adsorption in mine soils in Galicia, Spain
Autor: C. Monterroso Martínez, M. L. Fernández Marcos, E. Álvarez Rodríguez
Available phosphorus levels and P sorption capacity were investigated in soils derived from coal mine spoils at As Pontes (Galicia, NW Spain), currently in the process or reclamation. Clays and shales, often in conjunction with pyrite and other sulphides, are the main constituents of the spoils; many are extremely acid as a result of oxidation or sulphides. Reclamation tasks consisted or topsoiling, chemical and organic fertilizing or various amendments. Two depths (0-15 and 15-30 cm) were sampled and analysed al each sampling site. In total. 140 samples were collected ranging in pH-H10 from 2.7 to 8.4. Olsen P values ranged between 1 and 54 mg.kg- I . The phosphorus sorption index (PSI), determined according to Bache and Williams (1971), ranged between 2.4 and 55. 1. Multiple correlation between PSI and several Soil parameters was investigated using a stepwise linear regression method. Four soil parameters (oxalate-extractable Fe and Al, pH in KCI and organic carbon) were shown 10 explain 79% of the variance in log PSI. The correlation equation round was: log PSI = 3.562 + 0.519 x log(Al + Fe)0 - 0.065 x pH-KCl + 0.247 x log(org. C).
Factors influencing phosphorus adsorption in mine soils in Galicia, Spain
|

|
Aluminum and Iron Estimated by Mehlich-3 Extractant in Mine Soils in Galicia, Northwest Spain
Autor: M. L. Fernández Marcos, E. Álvarez Rodríguez, C. Monterroso Martínez
The efficiency of Mehlich-3 reagent as an extractant for aluminum (Al) and iron (Fe) was studied in Galician coal mine soils, in the process of reclamation. Mehlich-3 Al and Fe values were compared to those from other Al and Fe tests and with phosphorus (P) sorption. The soils are very heterogeneous, consisting mainly of carbonaceous and non-carbonaceous clays and shales, which are often rich in pyrite. Some of them have been amended with topsoil or fiy ash. One hundred forty samples, from O tol5 or 15 to 30 cm, were analyzed. The pH values ranged from 2.7 to 8.4; oxalate and pyrophosphate Al from O to 1.17%, and 0.02 lo 0.58%, respectively; and oxalate and pyrophosphate Fe from 0.02 lo 2.25% and O lo 1.28%, respectively; PSI (P sorption index) values varied between O and 55.1. The Mehlich-3 Al values ranged from 24 lo 2600 mg kg-I. A close relationship was observed between Mehlich-3 and oxalate Al values (r-O.77), although the regression line tended to be curvilinear. Mehlich-3 Al was better correlated than oxalate Al to pyrophosphate Al (r=O.66 vs. r=0.59) and also to pH-NaF (r=O.89 vs. r=0.74). The Mehlich-3 Al is almost as good as oxalate Al in estimating non-crystalline Al, the correlation coefficients between log PSI and log (Mehlich-3 Al) or log (oxalate Al) being 0.51 and 0.57, respectively. The MehUch-3 Fe correlated to available (r=0.63), exchangeable (r=0.65) and soluble Fe (FO.66), but non lo non-crystalline Fe.
Aluminum and Iron Estimated by Mehlich-3 Extractant in Mine Soils in Galicia, Northwest Spain
|

|
Heavy Metals in Mine Soils Amended with Sewage Sludge
Autor: M. L. Lozano Cerezo, M. L. Fernández Marcos, E. Álvarez Rodríguez
In order to reclaim a clay quarry, a topsoil material was mixed with gravelly spoil at different ratios and with various rates of sewage sludge. The influence of threes spoil/topsoil ratios(1:1,2:1 and3:1) and three sludge rates(40,80and 120 tha-1) on chemical properties ofthe resulting material was investigated, with emphasis on heavy metal (Fe, Cu, Mn, Ni and Zn) contents. The mixtures topsoil/spoil/sludge were water saturated and incubated for 15 or 30 days in a chamber under controlled conditions. The incubated samples were analysed for pH, total carbon and nitrogen, and total, available, exchangeable and soluble heavy metals. The addition of spoil to the topsoil increased the volume of material available, by utilizing an inert material unsuitable by itself to grow plants. The addition of sewage sludge repaired the disadvantages of the spoil, increasing the pH and the organic matter contents. The total heavy metal contents in the mixtures followed the sequence Fe » Mn » Zn, Cu > Ni. All except Cu were within the ranges allowed for agricultural lands. The available heavy metals constituted a small fraction of total contents and decrease with time due to complexation and immobilization processes. The exchangeable and soluble fractions were almost negligible; only small amounts of Mn, Zn and Cu were detected. Therefore, the risk of contamination by heavy metals is insignificant in the conditions investigated.
Heavy Metals in Mine Soils Amended with Sewage Sludge
|

|
The effect of organic-matter management on the productivity of Eucalyptus globulus stands in Spain and Portugal: tree growth and harvest residue decomposition in relation to site and treatment
Autor: H.E. Jones et al.
Sustainable management of forest resources, including nutrient retention and protection of the soil structure, is required to ensure long-term soil fertility and productivity of later rotations. Potential depletion of soil nutrients is particularly likely in production systems based on fast-growing trees, such as eucalypts. We have studied production of second rotation Eucalyptus globulus stands at two sites in northern Spain and two in central Portugal, after replanting or coppicing, under four treatments, in which plant residues from the first crop were utilised. The residues were either removed from the sites (Treatment R), spread over the soil surface (Treatments S, uniform spreading, and W, in which the woody debris was confined to rows between the trees) or incorporated into the soil by harrowing to 15-cm depth (Treatment I). We measured tree height and girth at intervals over three growing seasons, and root biomass at the Portuguese sites. Decomposition of three residue components: leaves-plus-bark, twigs and branches, was measured in litter bags placed in the position corresponding to the placement of the organic residues.
The effect of organic-matter management on the productivity of Eucalyptus globulus stands in Spain and Portugal: tree growth and harvest residue decomposition in relation to site and treatment
|

|
Evaluation of Mehlich 3 reagent as A multielement extractant in mine soils
Autor: C. Monterroso Martínez, E. Álvarez Rodríguez, M. L. Fernández Marcos
The usefulness of Mehlich3 (M3) reagent was evaluated as a method to extract numerous elements from coal mine soils in As Pontes (Spain) showing a wide range of physicochemical properties. Critical levels (defciency and/or toxicity) were established for plant available elements extracted by this reagent. The M3 method was compared to 1M NH4Cl, Olsen, acid oxalate, and DTPA methods as extractants for exchangeable Ca, Mg and K, available P, non-crystalline aluminium, and available heavy metals, respectively. The M3 method correlated signifcantly to NH4Clfor Ca, Mg and K (r = 0.76, 0.84 and 0.87, respectively), to Olsen P (r = 0.77) and to oxalate Al (r = 0.77). Signifcant correlations were found between Fe, Cu, Zn and Cd extracted by M3 and DTPA; for Mn, Ni, Co and Pb different relationship between methods were obtained for acid and alkaline samples, so that critical levels were established for M3 metals as a function of soil pH.
Evaluation of Mehlich 3 reagent as A multielement extractant in mine soils
|

|
Geochemistry of Aluminium and Iron in mine soils from As Pontes, Galicia (N.W. Spain)
Autor: C. Monterroso Martínez, E. Álvarez Rodríguez, M. L. Fernández Marcos, F. Macías
The geochemical processes influencing iron and aluminium mobilization and immobilization processes in mine soils are discussed. The study was carried out on 11 soils from the As Pontes mine dump, in the process of reclamation. The soils differ in age, spoils nature, reclamation tasks and type of vegetation, covering a wide range of physico-chemical conditions. Oxalate and pyrophosphate extractable Al and Fe (Alo, Alp, Feo, Fep), and dithionite extractable Fe (Fed) were analysed. These fractions were related to the solution Al and Fe forms and contents and to other soil properties (Eh, pH, sulfides, organic matter, cation exchange capacity, and composition of the soil solution). Alo ranged between 2.2 and 111.2 cmolc kg−1; 5 to 80% of this Alo was organic aluminium (Alp). Fed ranged between 8.5 and 215.6 cmolc kg−1; 20 to 70% was poorly-criystalline iron (Feo). The solution concentrations of Al and Fe ranged between <0.1 and 319.2, and between <0.1 and 46.7 mg L−1, respectively. The results showed that the spoil nature (mostly carbonaceous clays and slates differing in sulfide content) and the reclamation tasks undertaken (topsoiling, liming with fly ash) determine the forms and contents of Al and Fe in the solid phase as well as in the soil solution and also its distribution between the solid and liquid phases.
Geochemistry of Aluminium and Iron in mine soils from As Pontes, Galicia (N.W. Spain)
|

|
Comparison of Methods for Fluoride Extraction from Forest and Cropped Soils in vicinity of An Aluminum Smelter in Galicia (NW Spain)
Autor: C. Gago Rodríguez, E. Álvarez Rodríguez, M. L. Fernández Marcos
Four extracting solutions (1M NH4Cl, 0.02M NH4Cl, 0.01M CaCl2, and water) have been tested to determine mobile fluoride in forest and cropped soils having high fluoride contents resulting from emissions by an aluminum smelter in Galicia, NW Spain. Seventy-two acid forest soil samples and 47 cropped soil samples were analyzed. Linear regression analysis was performed by SPSS 9.0 statistical package. Significant correlations (P<0.01) were found between fluoride concentrations in different extracts provided that soils had similar pH and exchange alum inum (Al) and calcium (Ca) values. The 1M NH4Cl, 0.02M NH4Cl, and 0.01M CaCl2 extractants were more efficient than water in extracting fluoride from acid forest soils, due to displacement of exchange aluminum and, therefore, Al-bound fluoride. Highest extractions were achieved by 1M NH4Cl, due to its higher ionic strength. Water extracted more fluoride than salt solutions from cropped soils, usually fertilized and limed, and consequently having high (>10 cmolec kg-1) exchange Ca values. When extracting cropped soils by NH4Cl and CaCl2, the CaF2 solubility product is presumably reached due to displacement of exchangeable calcium, and fluoride is removed from solution. Water extractions seem adequate to estimate mobile F from soils high in exchange Ca (.10 cmolec kg-1), while salt solutions seem suitable for soils high in exchange Al (.1 cmolec kg-1)
Comparison of Methods for Fluoride Extraction from Forest and Cropped Soils in vicinity of An Aluminum Smelter in Galicia (NW Spain)
|

|
Dynamics of glyphosate and aminomethylphosphonic acid in a forest soil in Galicia, north-west Spain
Autor: F. Veiga, J.M. Zapata, M.L. Fernández Marcos, E. Álvarez
Residues of the herbicide glyphosate (N-phosphonomethylglicine). and its main metabolite, aminomethylphosphonic acid (AMPA), were determined in a forest soil in north-west Spain, previously treated with 5 and 8 l ha-1 of glyphosate. Both products were monitored in the solid and liquid soil phases for an 8-week period after the treatment. Soil samples were extracted by KH2PO4. Concentrated extracts and liquid phase samples were derivatized with 9-fluorenylmethyl chloroformate (FMOC). before determination by HPLC using an anion exchange column and spectrofluorometric detection. The treated soil peaked at 6.9 ug g-1 of glyphosate, whereas soil water samples peaked at 0.74 ug ml-1 of glyphosate. One month after the treatment, both glyphosate and AMPA concentrations in soil and water samples were almost negligible. AMPA peaked at 0.77 ug ml-1 in soil water samples. Glyphosate and AMPA exhibited high vertical mobility in the treated soil, quickly reaching high concentrations in subsurface horizons where the degradation is slower.
Dynamics of glyphosate and aminomethylphosphonic acid in a forest soil in Galicia, north-west Spain
|

|
Aluminium fractionation in Galician (NW Spain) forest soils as related to vegetation and parent material
Autor: E. Álvarez, C. Monterroso, M.L. Fernández Marcos
Aluminium extracted by acid oxalate, pyrophosphate, CuCl2 and NH4Cl, as well as concentration and speciation of aluminium in the soil solution, were studied in soils from the province of Lugo (Galicia, Spain). Soils, developed from different parent materials (granodiorite, shale and limestone), differ also in type of vegetation (oak (Quercus robur), pine (Pinus radiata) and eucalypt (Eucalyptus nitens)) and degree of evolution. Soils developed from limestone, highly developed and acid, showed the highest contents of all forms of non-crystalline and organically bound aluminium. The tree species affected signifcantly the contents of the most labile aluminium forms (exchange and solution aluminium), which were highest in soils developed from limestone and bearing pine vegetation.
Aluminium fractionation in Galician (NW Spain) forest soils as related to vegetation and parent material
|

|
Aqueous Aluminium Species in Forest Soils affected by Fluoride emissions from an Aluminium Smelter in NW Spain
Autor: C. Gago Rodríguez, M. L. Fernández Marcos, E. Álvarez Rodríguez
Aluminium speciation was studied in aqueous extracts of forest soils in the vicinity of an aluminium smelter in Galicia, NW Spain. Two soil depths (0-10 and 10-20 cm) were sampled within a 3.5 km radius around the factory. Forest soils samples far away from the factory were used as a control. Aqueous extracts (1:10 soil:water ratio) were analyzed for pH, electrical conductivity (EC), dissolved organic carbon (DOC), sulphate, Ca, Mg, Na, K, free and total fluoride, and aluminium species. The pH of the extracts ranged between 4.50 and 7.85, the EC was always under 0.35 dS/m, DOC ranged between 0.14 and 1.64 mmole C/L, and sulphate between 1.36 and 14.10 mg/L. Most of these values fall within normal ranges for natural Galician soils. Total fluoride concentrations ranged between 0.18 and 1.19 mg/L and tended to be lower in subsurface layers and at greater distances from the factory. Free fluoride and free/total fluoride ratio correlated positively (P < 0.01) with pH. Total aluminium concentrations in the extracts ranged between 0.04 and 3.24 mg/L. Acid-soluble (colloidal, polymeric and/or organically complexed) aluminium often accounted for more than 50% of the total Al. Non-labile (organic monomeric) aluminium constituted 6 to 83% of the total Al and 30 to 96% of the reactive Al. Labile (inorganic monomeric) aluminium was a very small fraction of the total Al in extracts at pH > 5 but prevailed in some more acid samples. Most labile Al in the vicinity of the factory was bound to fluoride and the activity of Al3+ was extremely low. In control samples Al3+ and hydroxylated complexes appeared together with lower concentrations of Al-F complexes.
Aqueous Aluminium Species in Forest Soils affected by Fluoride emissions from an Aluminium Smelter in NW Spain
|

|
Heavy metals in the dump of an abandoned mine in Galicia (NW Spain) and in the spontaneously occurring vegetation
Autor: E. Álvarez, M.L. Fernández Marcos, C. Vaamonde, M.J. Fernández-Sanjurjo
The concentrations of different forms of heavy metals (Fe, Mn, Zn, Cu, Cr, Ni, Cd and Pb) were determined in a mine dump material rich in chalcopyrite. The concentrations were compared with those of the natural vegetation colonising the dump. Samples taken from the dump are acid (pHH2O between 3.0 and 5.0), have carbon contents lower than 0.5%, N lower than 0.2%, effective cation exchange capacity between 0.74 and 4.96 cmol(q) kgy1 and percent Al saturation in the exchange complex higher than 20% in 85% of the samples. Iron was the most abundant heavy metal, in both total and bioavailable forms, and the relative abundance of metals was: Fe)Cu)Mn)Zn)Cr. The total Fe concentrations ranged between 4315 and 31 578 mg kgy1, the total Cu between 273 and 5241 mg kgy1, the total Mn between 294 and 2105 mg kgy1, the total Zn between 73 and 894 mg kgy1 and total Cr between 0.01 and 30 mg kgy1. Ni, Cd and Pb were below the analytical detection limits. The concentration of bioavailable Fe ranged between 40 and 1550 mg kgy1; Zn was the least abundant metal in this fraction (between 2 and 100 mg kgy1). Copper was the most abundant heavy metal in the exchange complex and in the aqueous extracts, followed by Zn, Mn and Fe. Exchangeable Cu ranged between 17.7 and 1866 mg kgy1, whereas the maximum concentrations of exchangeable Zn, Mn and Fe did not exceed 140 mg kgy1. The Cu concentration in the aqueous extracts varied between 0.1 and 8.3 mg ly1 and the concentration of Fe was always less than 0.52 mg ly1. The heavy metal contents in the spontaneously occurring vegetation in the dump ranged between: 150 and 900 mg Fe kgy1, 84 and 2069 mg Mn kgy1, 20.5 and 106 mg Cu kgy1 and between 35 and 717 mg Zn kgy1, when considering all the plant samples analysed. Festuca sp. accumulated Fe, Salix atrocinerea accumulated Zn and Mn, and Frangula alnus and Quercus robur accumulated Mn. These native plant species may contribute to decrease the heavy metal contents in the dump material.
Heavy metals in the dump of an abandoned mine in Galicia (NW Spain) and in the spontaneously occurring vegetation
|

|
Application of aluminium toxicity indices to soils under various forest species
Autor: E. Álvarez, M.L. Fernández-Marcos, C. Monterroso, M.J. Fernández-Sanjurjo
Several aluminium toxicity indices were applied to acid soils developed from various parent materials (granodiorite, slate and limestone) and sustaining various tree species (Quercus robur, Pinus radiata and Eucalyptus nitens), in Galicia, NW Spain. Some indices are based on the composition of the soil solid or liquid phases and some on the composition of the leaf or root tissues. The base cation saturation of the exchange complex was used as an index based on the composition of the soil solid phase. The indices based on the soil solution composition were various cation species concentrations, including phytotoxic aluminium species, or concentration ratios. The concentrations of Al and Ca and the Ca/Al molar ratio were used as indices based on the leaf and root tissue compositions. The application of various indices led to different results. According to indices based on the soil solution or plant tissue compositions, the greatest problems are expected in soils developed from limestone or granodiorite and sustaining P. radiata; fewer problems are expected in soils developed from slate and sustaining Q. robur. On the contrary, the saturation of the exchange complex predicts the highest aluminium toxicity risk in soils developed from slate and sustaining Q. robur, and the lowest risk in soils sustaining E. nitens.
Application of aluminium toxicity indices to soils under various forest species
|

|
Dynamics of macronutrients during the first stages of litter decomposition from forest species in a temperate area (Galicia, NW Spain)
Autor: E. Alvarez, M. L. Fernández Marcos, V. Torrado, M. J. Fernández Sanjurjo
The decomposition and dynamics of nutrient elements was studied for leaves and twigs from Quercus robur, Pinus radiata and Eucalyptus nitens in soils developed from granodiorite, slate and limestone in Galicia, NW Spain. Two 1-ha plots were selected for each material-vegetation combination, making a total of 18 plots. Litter decomposition and nutrient dynamics during the first six months were investigated using litterbags. Mass loss was higher for leaves than twigs and not significantly different for different tree species. Mass loss correlated significantly with carbon loss (r = 0.96 for leaves, r = 0.90 for twigs). As a general trend, nutrient release from leaves and twigs was greater for the broadleaved species (eucalyptus and oak). K and S were rapidly released from all litters, while Ca and Mg showed the highest tendency to be immobilised. N and P behave similarly, with a final balance of net release. Soil parent material did not significantly influence decomposition or nutrient dynamics.
Dynamics of macronutrients during the first stages of litter decomposition from forest species in a temperate area (Galicia, NW Spain)
|

|
Source identification of heavy metals in pastureland by multivariate analysis in NW Spain
Autor: A. Franco-Uría, C. López-Mateo, E. Roca, M. L. Fernández-Marcos
Arable layer of pastureland in Galicia (NW Spain) was monitored for total content of heavy metals, and analysed by multivariate statistical techniques, in order to investigate the different origin that metals may have in pasture soils. Principalcomponent analysis (PCA), cluster analysis (CA) and correlation matrix (CM) were applied to 65 samples in which the total concentrations of Mn, Fe, Zn, Cu, Cr, Co, Ni, Cd and Pb were measured. Four significant components were extracted by PCA, explaining 78.830% of total variance. Mn, Co and Ni (and partially Cu), and Fe and Cr, were associated in two lithogenic components, respectively, while an anthropogenic origin was identified for Cd, Pb and Zn. Zn (and Cu) were mainly associated with soil fertilisation by cattle slurry or with other activities regarding cattle management. Although the origin of Cd and Pb was also attributed to slurry application, other sources like commercial fertilisers, vehicle exhaust or aerial deposition were not discarded as possible contributors. CA confirmed and completed the results obtained by PCA, classifying the data in four groups representing different areas. Group 1 represented samples corresponding to areas were the application of manure was moderate, while Group 2 included samples of lithogenic origin. Highest contents of anthropogenic metalswere included in Group 3, although soils in this clusterwere not considered as polluted. The last cluster grouped the samples with the lowest content of all the metals analysed, representing areas correctly managed and not affected by other external sources. Finally, the results obtained by CM agreed with PCA and CA, also helping in elucidating individual relationships between metals.
|

|
Effect of liming with different sized limestone on the forms of aluminium in a Galician soil (NW Spain)
Autor: E. Álvarez, A. Viadé, M.L. Fernández-Marcos
The aim of this study was to evaluate the effects of the particle size (2–4 mm, 0.5–2 mm, 0.25–0.5mmand less than 0.25 mm) of magnesium limestone and the method of application (in a single dose or split in three yearly doses), on the forms of Al in the solid and liquid phases of an acid Galician soil destined for pasture production. Monitoring the experimental plots over a period of 3 years showed that the plots treated with a single application of the finest limestone (b0.25 mm) exhibited the highest pH and the lowest concentrations of exchangeable Al, with less than 10% Al saturation throughout the period of study. The average values of pH in water along the period of study were 5.30 in the most effective treatment and 5.06 in control plots. The average values of aluminium saturation were 6.5% in the most effective treatment and 16.9% in control plots. One year after liming, the plots treated with a single application of the finest limestone presented also the highest concentrations of weakly stable organo-aluminium complexes in the solid phase and of organically bound Al in the soil solution, as well as the lowest concentrations of labile Al, while no Al3+ (considered the most toxic Al species) was detected. Over time non-crystalline inorganic Al tended to precipitate, apparently at the expense of exchangeable Al and/or Al bound to the organic matter. The application of the finest limestone split in three doses (until completion of 3 t ha−1 in the third year of the study) was less effective than the application of a single dose. The plots treated with the coarsest limestone (between 2 and 4mm)and the control plots provided similar results for all parameters throughout the three years of the study. In the former the exchangeable Alwas higher than 20% and the concentration of labile Al was the highest of all plots.
Effect of liming with different sized limestone on the forms of aluminium in a Galician soil (NW Spain)
|

|
Influence of Fluoride Addition on the Composition of Solutions in Equilibrium with Acid Soils
Autor: A. Romar, C. Gago, M. L. Fernández-Marcos and E. Álvarez
Atmospheric emissions of fluoride from an aluminium smelter-alumina refinery located on the northern coast of Galicia, NW Spain, increase the content of fluorine in soils and vegetation in the vicinity of the complex. The effects of the addition of fluoride solutions on the chemical properties of soil samples from the area surrounding the complex were investigated in laboratory experiments. Addition of fluoride to soils resulted in increases in pH and concentrations of Fe, Al, and organic matter in the equilibrium solutions and decreases in concentrations of Ca, Mg, and K. No consistent effects were observed on the Cu, Mn, or Zn concentrations. Most of the Al in solution was bound to organic matter. Within the fraction “labile aluminium”, the concentration of Al-OH complexes decreased and the Al-F complexes increased, especially AlF3 and AlF 4 , which are less toxic than Al3+ and Al-OH species.
Influence of Fluoride Addition on the Composition of Solutions in Equilibrium with Acid Soils
|

|
Limestone Particle Size and Liming Scheduling Influence Soil Properties and Pasture Production
Autor: E. Álvarez, A. Viadé, M. L. Fernández-Marcos, J. Hernández-Nistal
Liming is a common practice in Galician (NW Spain) soils devoted to pasture production. Although many studies have established the right liming rates, there is a lack of information concerning the ideal particle size for optimal agronomic results. This study aims to evaluate the effects of particle size (2Y4, 0.5Y2, 0.25Y0.5, G0.25 mm) of magnesium limestone as well as the application schedule (in a single application or split in 3 yearly applications) on the proprieties of an acid soil in Galicia and on the yield and quality of pasture growing on the soil during the 2 years after liming.
Limestone Particle Size and Liming Scheduling Influence Soil Properties and Pasture Production
|

|
Effect of Limestone of Different Sizes on Soil Extractable Phosphorus and Its Concentrations in Grass and Clover Species
Autor: A. Viadé, M. L. Fernández-Marcos, J. Hernández Nistal, E. Álvarez
Phosphorus (P) is often reported as a nutrient whose availability increases by lime application, although some research suggests a decline in the short-term P availability upon liming. This study addresses the effects of applying different sized limestone on the forms and availability of soil P, P concentrations and extraction by pasture, and yields of plant species (2–4, 0.5–2, 0.25–0.5, and <0.25 mm). Soil P was partitioned into organic and inorganic forms, using an ignition method. Available P was determined by the Olsen and Mehlich 3 methods. Phosphorus in plants was determined after acid digestion. Most P was present in organic form. One year after sowing, inorganic P increased and organic P decreased. Liming had no significant influences on soil P. Phosphorus extracted by Mehlich 3 explained 40% of the total dry-matter yield in the first harvest. No significant effect of liming on P concentration in plants was observed.
Effect of Limestone of Different Sizes on Soil Extractable Phosphorus and Its Concentrations in Grass and Clover Species
|

|
Effect of particle size of limestone on Ca, Mg and K contents in soil and in sward plants
Autor: A. Viadé, M. L. Fernández-Marcos, J. Hernández Nistal, E. Álvarez
Liming increases crop production through improved soil conditions in acidic soils. Among the effects of liming, increased availabilities of alkaline and alkaline-earth cations are worth mention. These availabilities may be affected by the particle size of applied limestone, which influences lime reactivity. The effects of particle size and application schedule of magnesium limestone were investigated on extractable Ca, Mg and K in soil, their concentrations in sward plants and dry-matter yield. Magnesium limestone of various particle sizes was applied to experimental plots at a rate of 3 t ha–1, a grass-clover sward was sown, and the plots were monitored during three years. The finest limestone (< 0.25 mm) in a single application yielded the highest soil Ca and Mg concentrations extracted by Mehlich-3 and NH4Cl. The same limestone split in three annual doses was less effective. Plots treated with the coarsest limestone (2-4 mm) did not differ from control plots. Liming had no effect on potassium, either in soil or plants. Soil concentrations of Ca, Mg and K extracted by Mehlich-3 and NH4Cl were correlated with each other (r = 0.76, 0.75 and 0.67, respectively). NH4Cl extracted more Ca than Mehlich-3, while the latter extracted more Mg and K than NH4Cl. Soil Ca, Mg and K extracted by NH4Cl were also correlated to water extractions. Mg concentration in plants correlated to soil Mg extracted by NH4Cl or by water. Neither the concentrations nor the total contents of Ca and K in plants correlated with extractable soil Ca and K. The total dry matter yield was not affected by liming. The yield of sown species was higher in plots treated with the finest limestone than in plots limed with the coarsest limestone. Cations extracted by water or NH4Cl explained the variance of dry matter yield.
Effect of particle size of limestone on Ca, Mg and K contents in soil and in sward plants
|

|
· Publicacións: GI-1648 Sistemas silvopastorais
· Publicacións: GI-1649 Xestión de Residuos Orgánicos
- Artigos
Short-term effects of soil amendment withdairy sludge on yield, botanical composition,mineral nutrition and arbuscularmycorrhization in a mixed sward
Autor: M.E. López-Mosquera, X.A. Alonso & M.J. Sainz
A field study was carried out to evalúate the short-term effects of increasing dairysludge application rates on yield, botanical composition and nutrient content of the firstregrowth of a grass-white clover sward. Arbuscular mycorrhizal (AM) root colonizationand forage phosphorus concentration were also analyzed five months after dairy sludgeaddition. The cultivated soil was a Humic Cambisol which was limed, NPK-fertilized andsown with a mixture of perennial ryegrass, cocksfoot and white clover. After a silage cutmade in June 1997, four dairy sludge rates were applied: 0, 80, 160 and 240 m3 ha-1.
Increased rates of the sludge resulted in higher DM yields of the first regrowth. Soilfertilization with 240 m3 ha-1 sludge favoured grass growth and competition, whiledecreased clover proportion (6.5%) in the sward. Higher percentages of clover (20%)were found when 80 or 160 m3 ha-1 of dairy sludge were applied. Concentrations of N,P and K were greater in forage from sludge-added plots than in the control. There wereno differences between sludge treatments. AM root colonization slightly decreased onadding any of the sludge rates to the sward compared with control, which was related tohigher P concentration in forage. Results indicated that optimal dose was 80 m3 ha-1,which yielded only 30% less than the highest sludge rate and best favoured competitionof clover against grass.
Short-term effects of soil amendment withdairy sludge on yield, botanical composition,mineral nutrition and arbuscularmycorrhization in a mixed sward
|

|
Changes in chemical properties of an acid soil after application of dairy sludge
Autor: M.E. López-Mosquera, C. Moirón & S. Seoane
The dairy industry generates an effluent, containing cleaning products and milk residues, which is usuallytreated and forms a semi-liquid sludge as a by-product. One of the best methods of disposal of this waste product,given that it has a low content of heavy metals and is rich in N and P, is to recycle it by fertilizing agriculturalland. Many studies have dealt with the effects of urban waste on soils and crops, but only very few reportthe influence of the addition of dairy-sludge on the productive capacity of soils. We investigated the short-termchanges (6 and 25 weeks after applications) produced by different doses of dairy-sludge (0, 80, 160 and 240 m3 ha-1) on the chemical properties of a cultivated Humic Cambisol. Application of the highest dairy sludge ratecaused the most significant changes in the soil properties studied six weeks after being spread (increase in exchangeableNa, saline effect, strong decreases in exchangeable Al and Ca and extractable P), but these effectswere no longer apparent twenty five weeks after sludge application. Our results indicate that the most suitablerate of dairy sludge to use, in terms of sward sustainability was 80 m3 ha-1, since it did not cause significant negativechanges in soil properties and led to an increase in production of 65 % with respect to the control plots.
Changes in chemical properties of an acid soil after application of dairy sludge
|

|
Comparison of the effects of dairy sludge and a mineral NPK fertilizer on an acid soil
Autor: M.E. López-Mosquera, V. Cascallana & S. Seoane
In the present study, the short term effects produced by a dairy sludge applied to an acid soil, at a rate of160 m3 ha–1, with or without K supplementation, were compared with those of a mineral fertilizer conventionallyused on mixed swards in northwestern Spain. The investigation was carried out under field conditions on asoil with a very low exchange capacity, a high percentage of saturated Al and a high P retention. Four differenttreatments were applied: unfertilized control, dairy sludge, dairy sludge supplemented with K and mineral fertilizer.Soils were analysed at different times up to 8 months after treatment application and forage productionwas estimated after cutting the grass for silage in spring. Results showed that, compared to the mineral fertilizer,the dairy sludge (with or without K supplementation) had a liming effect (pH and exchangeable Ca increased).The dairy sludge was also a good source of P. Although there was an initial increase in salinity (at 3 months),limiting levels were never reached and the effect had disappeared at 6 months after application of sludge treatments,due to the diluting effect of rainfall. In spite of different fertility conditions achieved by the four treatments,there were no significant differences in forage production. It is concluded that, in the short term, and atan application rate of 160 m3 ha–1, dairy sludge is as effective as the mineral fertilizer in supplying nutrients forforage production
Comparison of the effects of dairy sludge and a mineral NPK fertilizer on an acid soil
|

|
Residual effect of dairy sludges as fertilizer on nw spain tree cover grassland production
Autor: E. Carral, C. Moirón & E. López Mosquera
In the spring of 1995 two types of permanent grassland (Dactylis glomerata-Trifoliumsp. and Lolium perenne-Trifolium sp.) were sown in Castro de Ribeiras de Lea-Lugo(NW Spain) on silvicultural systems (two kinds of plantation frame). Grasslandproduction was compared between control (without fertilization), mineral fertilizer (500kg ha-1 of 8-24-16 complex application per year) and dairy-plant sludge fertilizer (154 m3ha-1, DM= 25 g -1 l). The dairy sludge application was only in the first year, 1995. In Julyof each year (1995, 1996, 1997) four samples were randomly taken from each plot (72sampling plots) and dry weight was determined.
In this study we found a positive residual effect of dairy sludge fertilization on grasslandproduction in the second year after tree and meadow implementation. In the third year,dairy sludge effects as a fertilizer was not evident. The plantation frame showed asignificant influence on forage production.
Residual effect of dairy sludges as fertilizer on nw spain tree cover grassland production
|

|
Dairy industry sewage sludge as a fertilizer for an acid soil: a laboratory experiment with Lolium multiflorum L.
Autor: P. Conde Suárez, S. Seoane, E. López Mosquera, F. Solla-Gullón & A. Merino
En el presente trabajo se evaluó la eficacia fertilizante, así como la transferencia de nutrientes y contaminantes almedio hídrico de un lodo de depuradora de industria láctea. Se llevó a cabo a partir de un balance entre las cantidadesde nutrientes asimiladas por el cultivo y las pérdidas por lavado. El experimento consistió en un ensayo en macetasque contenían un suelo ácido de pradera (pH 4,4 y materia orgánica 9,6%), que recibieron tres tipos de tratamiento:dos dosis de lodo de depuradora de una industria láctea (80 m3 ha-1 y 160 m3 ha-1), una de fertilizante tipo NPK15:15:15 (675 kg ha-1) así como un control. Una vez realizados los tratamientos se sembraron con Lolium multiflorumL. Durante nueve semanas se analizó la evolución de las propiedades de los suelos (percolados y fracción sólida), asícomo de la producción y el estado nutricional del cultivo. El aporte del lodo derivó en incrementos substanciales dela producción, lo que se relaciona con el incremento de las concentraciones de nutrientes en el cultivo (N y P, fundamentalmente)y con la mejora en algunas propiedades de los suelos (incremento de pH, N total, P disponible). En comparacióna la fertilización mineral, la fertilización con lodo dio lugar a menores pérdidas de NO3–, así como de Ca, Mgy K a través de los lixiviados. El análisis de las cantidades asimiladas por el cultivo indica que el aporte de K y Mg através de la aplicación de lodo no fue suficiente para abastecer las necesidades de cultivo; en consecuencia estos elementosdeberían ser suplementados adicionalmente.
Dairy industry sewage sludge as a fertilizer for an acid soil: a laboratory experiment with Lolium multiflorum L.
|

|
Evolución de la fertilidad del suelo bajo diferentes estrategias de abonado orgánico en praderas
Autor: M. Matos-Moreira, M.Ee. López-Mosquera, E. Carral & M.J. Sainz
Diversos trabajos señalan que la aplicación de residuos orgánicos en suelos ácidospuede contribuir a paliar la toxicidad debida al aluminio y favorecer la disponibilidad de losmacronutrientes para las plantas. Durante tres años, se han estudiado los principalesparámetros de fertilidad del suelo en parcelas de raigrás inglés, raigrás híbrido y trébolblanco fertilizadas con purín de vacuno, lodo de depuradora láctea o estiércol deshidratadoy granulado de pollo, en comparación con abonado mineral. El encalado fue eficazinicialmente para neutralizar el aluminio de cambio en exceso, pero a lo largo del tiempo, elsuelo recuperó contenidos altos en Al en las parcelas control, presentado valores más bajosen todos los tratamientos, y sobre todo en las parcelas abonadas con estiércol de pollo, locual se relacionó con niveles más altos en Ca cambiable. A partir del segundo año de lapradera, la aplicación de estiércol de pollo determinó una mayor disponibilidad de P y sobretodo de K en suelo respecto al control. Un efecto similar se observó para el P en eltratamiento de lodo.
Evolución de la fertilidad del suelo bajo diferentes estrategias de abonado orgánico en praderas
|

|
Fertilizing value of broiler litter: Effects of drying and pelletizing
Autor: M.E. López-Mosquera, F. Cabaleiro, M.J. Sainz, A. López-Fabal & E. Carral
The effects of drying and pelletizing on the properties of broiler chicken litter, obtained from a farm in northwest Spain, were investigated.The drying and pelletizing process reduced among-batch variability in dry matter content, electrical conductivity, urea N, and K,S, Na, Fe, Cu and Cd contents, but increased among-batch variability in total N, ammonium N, nitrate N, total P and pH. N formcontents in the pelletized product could be estimated with reasonable accuracy on the basis of dry matter content. Cr, Cu and Cd contentswere all significantly lower in the dried pelletized product than in fresh litter, whereas Pb content was significantly higher. The driedpelletized product is of course clearly preferable to the fresh product as regards storage and handling, however, our results suggest a needto optimize the production process with the aim of reducing possible contamination during manufacture, and of minimizing variability inN form contents, P content and pH.
Fertilizing value of broiler litter: Effects of drying and pelletizing
|

|
Metal concentrations in agricultural and forestry soils in northwest Spain: implications for disposal of organic wastes on acid soils
Autor: M.E. López-Mosquera, R. Barros, M.J. Sainz, E. Carral & S. Seoane
In Galicia (northwest Spain) the application of organic wastes to agricultural land is a commonpractice, which may increase total and bioavailable metal contents in the soil. In this study, total metal concentrationswere determined in acid soils under different use (pasture, cropland, woodland) in an agriculturalarea where agro-industrial sludges are frequently recycled as manure. The aim was to establish baseline metallevels which could be used to determine the capacity of soils to absorb organic wastes. The estimation ofbaseline metal concentrations was carried out by two methods, one based on the analysis of means and geometricdeviations, and another based on a modal analysis. Results suggested that the modal analysis proceduremight be preferable when analysing data sets with a heterogeneous frequency distribution. In general, therewas no significant difference in total metal concentrations when comparing soils from different land uses.Baseline levels for each metal indicated that all soils were suitable for organic waste application under currentEuropean Union (EU) legislation. From 2015, more restrictive metal limit values have been proposed by theEU, potentially preventing the addition of metal-containing wastes to pasture, cropland and woodland soils.The dissolved metal values in each soil were also estimated by empirical equations relating total metal concentrations,pH and organic matter content. Results showed that only the pasture soils would be suitable fororganic waste disposal under the proposed EU metal limits for 2015, due to liming and substantial organicmatter content. Total metal concentrations were insufficient to discriminate environmental risk in acid soilsof different land use. The determination of baseline levels in reference areas and the estimation of soil metalbioavailability are suggested to define permissible values in the developing legislation.
Metal concentrations in agricultural and forestry soils in northwest Spain: implications for disposal of organic wastes on acid soils
|

|
· Publicacións: GI-1716 Proxectos e Planificación
· Publicacións: GI-1729 Recursos Zooxenéticos
· Publicacións: GI-1934 Territorio-Biodiversidade
- Libros
Os faiais de Galicia: ecoloxía e valor ambiental
Autor: Rodríguez Guitián, M.A. & Rigueiro Rodríguez, A. (Coords.)
Esta obra reúne os resultados obtidos por un amplo grupo de investigadores ao longo de máis de dez anos de traballo orientado ao estudo e caracterización dos bosques dominados por Fagus sylvatica do extremo occidental das montañas cantábricas, nomeadamente daqueles situados dentro do territorio administrativo de Galicia e áreas veciñas asturianos e leonesas.
Constitúe un gran esforzo colectivo de achega de información do xeito máis accesible posible aos seus potenciais lectores (estudantes universitarios, profesores de ensino medio, xestores do medio natural, particulares propietarios dos terreos nos que se asentan estes bosques, persoas encargadas da divulgación dos valores naturais ou simplemente amantes do medio ambiente en xeral), sen menoscabo do rigor e o valor científico-técnico dos datos achegados.
O libro está estruturado en 22 capítulos agrupados en seis seccións (Contextualización dos faiais galegos no ámbito europeo, Caracterización ambiental, Diversidade biolóxica dos faiais galegos, Estado forestal, Usos e aproveitamentos dos faiais, Importancia ambiental dos faiais) a traveso das que se achega información sobre a orixe, ecoloxía, importancia forestal e valor medioambiental deste tipo de bosques. Ademais, no apartado de Anexos, achégase información complementaria (datos analíticos, catálogos de especies, táboas de inventarios de vexetación, resultados do tratamento informático da información, etc.) sobre a que se fundamentan diversos capítulos que compoñen a obra.
O libro pódese descargar de forma completa a baixa resolución ou cada sección por separado a alta resolución.
-Os faiais de Galicia: Ecoloxía e valor ambiental [Libro completo]
-Os faiais de Galicia: Ecoloxía e valor ambiental [Sección I: Contextualización dos faiais galegos no ámbito europeo]
-Os faiais de Galicia: Ecoloxía e valor ambiental [Sección II: Caracterización ambiental]
-Os faiais de Galicia: Ecoloxía e valor ambiental [Sección III: Diversidade biolóxica dos faiais galegos]
-Os faiais de Galicia: Ecoloxía e valor ambiental [Sección IV: Estado forestal]
-Os faiais de Galicia: Ecoloxía e valor ambiental [Sección V: Usos e aproveitamentos dos faiais]
-Os faiais de Galicia: Ecoloxía e valor ambiental [Sección VI: Importancia ambiental dos faiais]
-Os faiais de Galicia: Ecoloxía e valor ambiental [Anexos]
|

|
Alto Miño. Terra Cha
Autor: Pablo Ramil Rego, Rafael Crecente Maseda, Manuel A. Rodríguez Guitián, Marco A. Rubinos Román, Belén de Nóvoa Fernández, Boris Hinojo Sánchez, Javier Ferreiro da Costa, Carmen Cillero Castro, Ramón Díaz Varela, Susana Martínez Sánchez, Luís Gómez-Orellana R. & Fernando García Abad
O libro "Alto Miño. Terra Chá" presenta as áreas centrais da provincia de Lugo, conformadas pola cunca alta do río Miño e caracterizadas pola horizontalidade do seu relevo. Deste modo caracterízase o espazo xeográfico que comprende, dende o estudo das súas características xeomorfolóxicas e hidrolóxicas. Afóndase ademais na evolución histórica da comarca en contraste coa configuración actual dos usos da terra no lugar, así como da riqueza natural, social e cultural desta fermoso territorio.
Alto Miño. Terra Chá
|

|
Terras de Miranda
Autor: Luís Gómez Orellana R., Pablo Ramil Rego, Rafael Crecente Maseda, Eduardo Ramil Rego, Javier Ferreiro da Costa, Belén de Nóvoa Fernández, Marco A. Rubinos Román, Boris Hinojo Sánchez & Castor Muñoz Sobrino
O espazo das Terras de Miranda, mestúrase entre os mundos imaxinarios e reais, tal e como figurase Álvaro Cunqueiro verdadeiro inspirador da denominación deste plan de acción local, que engloba os territorios vividos polo autor e recreados na súa obra a través da súa desbordante imaxinación. Este territorio, cuxa xeografía imaxinaria relatou Cunqueiro ao longo das súas obras, serve hoxe en día para integrar un espazo cultural, social e económico común, integrado polos oito concellos que integran o Grupo de Acción Local Terras de Miranda.
Terras de Miranda
|

|
Os hábitats de interese comunitario en Galicia. Descrición e valoración territorial
Autor: Pablo Ramil Rego; Manuel Antonio Rodríguez Guitián; Boris Alejandro Hinojo Sánchez; Patricia María Rodríguez González; Javier Ferreiro da Costa; Marco Rubinos Román; Luis Gómez-Orellana Rodríguez; Belén de Nóvoa Fernández; Ramón Alberto Díaz Varela; Susana Martínez Sánchez & Carmen Cillero Castro
No procedemento de configuración e implementación da Rede Natura 2000, a información ambiental, referida aos tipos de hábitats e especies incluídas nos anexos da DC 92/43/CEE, convértese nun elemento esencial no deseño, xestión e seguimento das áreas protexidas e da propia rede. Non obstante, en moitas áreas xeográficas, a información existente é escasa, ou presenta deficiencias en canto á xeorreferenciación dos seus compoñentes. Esta situación vese agravada no caso dos hábitats, cando se trata de protexer elementos que ata o momento tiveran un escaso interese entre as políticas nacionais de conservación, ou mesmo de hábitats cuxa análise e distribución non foran obxecto de estudios científicos en grandes áreas territoriais.
O presente traballo formulouse co obxectivo, de efectuar unha primeira avaliación da diversidade dos tipos de hábitat do Anexo I da DC 92/43/CEE presentes en Galicia, contextualizándoo con outras áreas da Península Ibérica e da propia Unión Europea.
Adicado ao ilustre botánico Baltasar Merino y Román (1845,1917), no centenario da publicación da Flora ilustrada e Descritiva de Galicia (1905-1909).
Libro:
Os hábitats de interese comunitario en Galicia. Descrición e valoración territorial
|

|
Os hábitats de interese comunitario en Galicia. Fichas descritivas
Autor: Pablo Ramil Rego; Manuel Antonio Rodríguez Guitián; Javier Ferreiro da Costa; Marco Rubinos Román; Luis Gómez-Orellana Rodríguez; Belén de Nóvoa Fernández; Boris Alejandro Hinojo Sánchez; Susana Martínez Sánchez; Carmen Cillero Castro; Ramón Alberto Díaz Varela; Patricia María Rodríguez González & Castor Muñoz Sobrino
A DC 92/43/CEE do Consello,do 21 de maio de 1992, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres supuxo un neto e positivo revulsivo na formulación das políticas de conservación nos países da Unión Europea.
A aprobación da Lei 42/2007 de Patrimonio Natural e Biodiversidade, incorpora de forma definitiva, e sen ambigüidades, as directivas Hábitat e Aves ao ordenamento xurídico español. Fortalecendo o camiño que previamente marcaran as normas comunitarias. Os hábitats naturais adquiren agora un papel relevante nas estratexias e políticas de conservación, tipificándose como infraccións, sen ambaxes, a alteración ou destrución dos hábitats naturais.
O documento que aquí se presenta tenta cubrir este oco, habida conta das necesidades de coñecemento existentes, entendéndose esta guía coma unha ferramenta aberta a novas incorporacións e revisións, derivadas dunha mellor información científica dispoñible tanto a nivel europeo, estatal e galego.
Dedicado ao ilustre botánico Baltasar Merino y Román (1845,1917), no centenario da publicación da Flora ilustrada e Descritiva de Galicia (1905-1909).
Libro:
Os hábitats de interese comunitario en Galicia. Fichas descritivas
|

|
O Noso patrimonio común Europeo de paisaxes culturais
O proxecto ECL (Paisaxes Culturais Europeas) está orientado a comunicar a importancia universal das Paisaxes Culturais Europeas e xerar unha comprensión e aprecio da súa significancia. Isto axudará a elevar o coñecemento sobre a necesidade urxente de protexer o noso patrimonio de paisaxes culturais a través a agricultura e prácticas de uso do solo sostibles. O proxecto ECL promove a divulgación e documentación transnacional do noso patrimonio común de Paisaxes Culturais Europeos a través da cooperación entre unha rede de científicos, operadores culturais e promotores.
A coordinación do proxecto ECL foi desenvolvida pola Universidade de Bergen (Noruega) en cooperación coa Universidade de Viena, Universidade dos Recursos Naturais e Ciencias da Vida Aplicadas (Austria) Universidade de Santiago de Compostela (España), Universidade Nacional de Irlanda (Galway, Irlanda), Universidade de Genova (Italia), Instituto da Conservación da Natureza (Portugal), o Centro de la Biodiversidade de Suecia (Suecia).
As paisaxes culturais son un sinal da nosa identidade e reflicten a nosa relación coa terra ao longo dos séculos. Constitúen entidades xenuínas que atesouran a nosa orixe e evolución na súa fisionomía, características e na historia do seu aproveitamento.
Se queremos conservar as nosas paisaxes culturais, a diversidade do noso patrimonio, necesitamos conservar ás xentes que as mantiveron durante moitos, moitos anos.
Descargar documento Paisaxes Culturais Europeas
Máis información http://ecl.cultland.org/.
|

|
A Lagoa de Cospeito
A consideración e protección legal da que hoxe gozan os humidais viviu outrora períodos escuros nos que se fomentou a súa desecación e destrución. Esta clase de actuacións supuxo a perda, a mediados do pasado século XX, de dous dos máis importantes humidais interiores, as Lagoas de Antela e de Cospeito.
Co paso dos anos, e grazas ás actuacións promovidas por parte da Xunta de Galicia a través da Consellería de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible, o humidal da Lagoa de Cospeito recuperou, en grande medida, a súa naturalidade e riqueza. Os traballos de seguemento limnolóxico, botánico e zoolóxico que se están a desenvolver nesta lagoa desde que se iniciase a súa restauración, actúan no presente como referente para o desenvolvemento de propostas de mellora na xestión dos humidais galegos e doutros territorios limítrofes, así como para a formulación de novas actuacións de restauración e aproveitamento sostible dos seus recursos.
Este libro concíbese coa vocación de achegar á cidadanía a historia e vida do humidal de Cospeito, aproximándose aos compoñentes máis sobresaíntes da súa biodiversidade, aos usos e actividades que o ser humano desenvolveu, ás labores de conservación e xestión que nela se levan a cabo. Estou certo que todo elo redundará na mellora da conservación dos seus compoñentes bióticos, hidrolóxicos e culturais, así como na promoción do uso racional deste ben natural, patrimonio de Galicia.
Ramil Rego, P. & Domínguez Conde, J. (Coord.). (2006). A Lagoa de Cospeito. Historia e vida dun humidal chairego. Consellería de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible. Xunta de Galicia. Santiago de Compostela.
A Lagoa de Cospeito
|

|
Paleoclimatoloxía
Autor: Ramil-Rego, P. & Muñoz Sobrino, C.
A alternativa á medida directa das diferentes variables climáticas son os proxy data: datos recompilados polos paleoclimatólogos a partir de rexistros naturais da variabilidade climática e que abarcan dende datos de tipo histórico (por exemplo, a partir de arquivos da produción anual ou dos cambios nos tipos de cultivos pódense reconstruír cambios na temperatura media dun territorio) ata rexistros isotópicos procedentes de arrecifes de coral (a partir dos cales se poden reconstruír variacións relativas da temperatura da auga), pasando polo estudo dos aneis de crecemento das árbores, a análise do aire, o po e os isótopos de osíxeno atrapados nos xeos permanentes (xa sexa en glaciares de montaña ou en casquetes polares), ou o estudo dos sedimentos mariños ou de tipo continental (que entre outros restos poden incluír pole fósil, diatomeas, dinoflaxelados, coleópteros, outros pequenos invertebrados, moluscos, etc).
Preséntase aquí o capítulo Paleoclimatoloxía do libro "Historia da meteoroloxía e da climatoloxía de Galicia" publicado polo Consello da Cultura Galega, proxecto que serviu como unha nova ocasión para levar á práctica unha mirada integradora sobre a historia da ciencia en Galicia.
Paleoclimatoloxía
|

|
LIC Parga-Ladra-Támoga. Terras de Pedra e Auga
Autor: Pablo Ramil Rego, Laura Vázquez Janeiro, Luis Gómez-Orellana Rodríguez, Manuel Antonio Rodríguez Guitián, Marco Rubinos Román & Carmen Cillero Castro
A provincia de Lugo atesoura amplos legados naturais e importantes ecosistemas que resultan vitais polo seu equilibrio e especificidade. Aquí atopamos unha rede harmónica de insuas, lagoas e montes que engaden á súa beleza plástica, un incalculable valor ecolóxico.
Este abano natural que se estende por todos os recunchos da nosa xeografía, atópase execepcionalmente representado nun triángulo fluvial debuxado polos ríos Ladra, Parga e Támoga. Tomando como base a súa confluencia, esténdese o Lugar de Importancia Comunitaria Parga-Ladra-Támoga. A este recoñecemento súmanse outros como o da Reserva da Biosfera Terras do Miño.
Este libro recolle un estudo ecolóxico feito polo miúdo que, ademais de afondar no coñecemento do noso patrimonio natural, permítenos achegalo, dun xeito amable e pedagóxico, á sociedade.
LIC Parga-Ladra-Támoga. Terras de Pedra e Auga
|

|
Análise e valoración da Serra do Xistral. Un modelo de aplicación da Directiva Hábitat en Galicia
Este libro representa un ejemplo de esa transposición europea al ámbito de actuación de la Xunta de Galicia, en concreto de la Consellería de Medio Ambiente.
El espacio elegido es uno de esos Lugares de Interés Comunitario, con un extraordinario valor tanto por su flora y su fauna como por sus comunidades vegetales.
Aquí, como queda claro a partir del análisis que hacen los autores, existe una gran diversidad de hábitats, muchos de ellos considerados prioritarios por la propia Directiva, con particular significación de los medios húmedos, y entre ellos las turberas que cubren las cumbres de O Xistral, en el norte de Lugo, únicas en su clase.
En estos momentos, sin embargo, se trata de superar la fase diagnóstica. No basta con identificar y valorar las cualidades de la naturaleza, se trata de ir más allá, de poner en práctica políticas activas que permitan aplicar los conocimientos a la gestión del medio natural. Se trata de conservar la naturaleza a partir de diagnosis correctas y esa es una de las aportaciones más interesantes de esta obra, el paso del plano diagnóstico al plano aplicado mediante la priorización de los hábitats existentes en O Xistral y su cartografía, de forma que sean compatibles la conservación y el uso racional y sostenible.
Análisis y valoración de la Sierra de O Xistral
|

|
Bioxeografía Pleistocena - Holocena da Península Ibérica
Autor: Ramil-Rego, P.; Fernández Rodríguez, C. & Rodríguez Guitián, M. (Coord.)
Conmemorando o 50 aniversario da publicación de F. Bellot e o 30 da edición da obra de H. Nonn e dentro do marco da celebración do 500 aniversario da fundación da Universidade de Santiago de Compostela, recóllense neste libro unha serie de traballos sobre a dinámica climática, vexetación, fauna, ecoloxía, etc. en distintas rexións da Península Ibérica e Illas Canarias ao longo do Pleistoceno Superior e Holoceno.
Os artigos distribúense en tres seccións xenéricas de acordo cos seus contidos, "Dinámica climática e ambiental", "Reconstrucións paleoambientais" e Arqueometría: a influencia humana sobre o medio".
A lectura deste libro permitirá obter unha visión actual das diferentes liñas de investigación paleoecolóxica da Península Ibérica, ademais dos últimos avances nesta ampla e antiga disciplina.
Biogeografía Pleistocena - Holocena de la Península Ibérica
|

|
Férvedes Nº 3. Monográfico Arqueometría y Paleoecología del Norte de la Península Ibérica. Cambios naturales y perturbaciones antrópicas
La historia de la tierra y el lento desarrollo de los seres vivos han estado sujetos a diferentes cambios y perturbaciones tanto autógenas Como exógenas. El análisis temporal de estos cambios se han realizado tradicionalmente desde diversas ramas o campos científicos aunque de forma inconexa y con planteamientos muy dispares, conduciendo a una visión fragmentaria y demasiado localista de las modificaciones temporales del medio ambiente.
Férvedes Nº 3. Monográfico Arqueometría y Paleoecología del Norte de la Península Ibérica. Cambios naturales y perturbaciones antrópicas
|

|
- Artigos
Assessing Loss of Biodiversity in Europe Through Remote Sensing: The Necessity of New Methodologies
Autor: Martínez Sánchez, S.; Ramil Rego, P.; Hinojo Sánchez, B. & Chuvieco Salinero, E.
Every ecosystem is a complex organization of carefully mixed life forms; a dynamic and particularly sensible system. Consequently, their progressive decline may accelerate climate change and vice versa, influencing flora and fauna composition and distribution, resulting in the loss of biodiversity. Climate changes effects are the principal topics of this volume. Written by internationally renowned contributors, Biodiversity loss in a changing planet offers attractive study cases focused on biodiversity evaluations and provisions in several different ecosystems, analysing the current life condition of many life forms, and covering very different biogeographic zones of the planet.
Access to the book Biodiversity Loss in a Changing Planet
In this paper and at European level, we analyze the gaps and contradictions between a remote-sensed land cover map (CORINE Land Cover) and a map obtained from the EUNIS database which represents the spatial distribution of the natural and semi-natural habitats in the European Community. Gaps and contradictions that arise between both sources when using land cover maps to assess biodiversity conservation.
Assessing Loss of Biodiversity in Europe Through Remote Sensing: The Necessity of New Methodologies
|

|
Avaliación de servizos dos ecosistemas e biodiversidade nas Reservas de Biosfera de Galicia
Autor: Ramil Rego, P.; Ferreiro da Costa, J.; De Nóvoa Fernández, B.; Hinojo Sánchez, B.; Rubinos Román, M.A.
Los servicios prestados por los ecosistemas se han convertido en uno de los ejes fundamentales de la Evaluación de los Ecosistemas del Milenio, argumentándose que, si se quiere impactar sobre políticos y gestores, no se les debe explicar cómo funcionan los ecosistemas, sino su valor social, en términos de los servicios que generan a los humanos. Esto supone un cambio de perspectiva importante en el mundo de la conservación ya que se promueven valores instrumentales, vinculando la conservación de los ecosistemas con el desarrollo humano y no sólo en relación a su economía, sino también en relación a la salud, las relaciones sociales, la cultura, las libertades o la seguridad de las sociedades humanas. Los ecosistemas pasan de ser considerados como hábitat de especies singulares, a ser conceptuados como un capital natural o yacimiento de un rico y variado flujo de servicios a los humanos. Plantear el ecosistema desde una óptica homocentrista y utilitarista, supone relegar a un papel secundario a aquellos elementos que no aportan un especial servicio directo o indirecto a la población local. En este sentido se plantea el presente trabajo, en el que se evalúan los servicios de regulación, provisión, culturales y de uso público de los ecosistemas en las Reservas de Biosfera de Galicia, realizando una valoración de la pérdida de biodiversidad generada por los mismos, y considerando los escenarios futuros de cambio de los ecosistemas y el bienestar humano.
Evaluación de servicios de los ecosistemas y biodiversidad en las Reservas de Biosfera de Galicia
|

|
Climatic and human effects on the post-glacial dynamics of Fagus sylvatica L. in NW Iberia
Autor: Muñoz Sobrino, C.; Ramil-Rego, P. & Gómez-Orellana, L.; Ferreiro da Costa, J. & Díaz Varela, R.A.
Our aim is to determine the population dynamics of Fagus sylvatica L. during the last 4,000 cal. BP in NW Iberia and the causes of its spatial and temporal patterns, previous palaeoecological studies having shown that between the Upper Pleistocene and the recent Holocene Fagus survived in this region. A number of pollen sites have allowed a reconstruction of the regional dynamics of Fagus from the Last Glaciation to the present. Specifically, two high-resolution pollen sequences located in both extremes of the Cantabrian region were analysed to discuss the beech forest dynamics during the last four millennia. Beech pollen percentages increased progressively to dominant species levels in eastern Cantabria, but only brief, minor increases are recorded in the west, where they never exceeded 2%.
Climatic and human effects on the post-glacial dynamics of Fagus sylvatica L. in NW Iberia
|

|
Late Würm and early Holocene in the mountains of northwest Iberia: biostratigraphy, chronology and tree colonization
Autor: Muñoz Sobrino, C.; Ramil-Rego, P. & Gómez-Orellana, L.
Northwest Iberia (Spain and Portugal) is a large and complex territory which is currently considered a contact border between two different biogeographical regions, the Eurosiberian and the Mediterranean. Such complexity is clearly influenced by several main factors, namely the winding mountain ranges of this region and their position on the peninsula, which result in several markedly different environments coexisting within distances of only a few kilometres apart, such as extremely oceanic or continental climates and high mountain areas or inland basins. This intricacy might also be reflected in the postglacial palaeoecological reconstructions which have been made for different mountain areas of northwest Iberia. Several isolated pollen diagrams from key sites in the area which have been published during the last decades have been questioned, because they show tendencies or chronologies apparently incompatible with global dynamics affecting the North Atlantic.
Late Würm and early Holocene in the mountains of northwest Iberia: biostratigraphy, chronology and tree colonization
|

|
The Würm in NW Iberia, a pollen record from Area Longa (Galicia)
Autor: Gómez-Orellana, L.; Ramil-Rego, P. & Muñoz Sobrino, C.
The pollen record at Area Longa is the westernmost sequence available for investigation of the last glaciation in continental Europe. It is located in a region, NW Iberia, for which data from times earlier than the late glacial period are scarce. It comprises a series of exposed limnetic levels that lie above an Eemian (Oxygen Isotope Stage [OIS] 5e) beach and are separated by inorganic layers. The oldest limnetic level (Level I), attributed to the early glacial period (OIS 5a to OIS 5d), shows a dominance of woodland with high proportions of Fagus pollen and is tentatively identified with St. Germain I. The lower pleniglacial (OIS 4) Level II records a stadial landscape of grassland and shrub. Level III, from the pleniglacial interstade (OIS 3), reflects a complex period in which three warmer woodland phases alternated with periods of more open vegetation. This cyclical behavior correlates with the ice core isotope record and with the general tendencies observed in other Würmian pollen records, but the composition of our pollen profiles differs from those observed in these other records. In NW Iberia, the dominant trees were deciduous taxa, not conifers. Of particular note is the presence of lowland Fagus woodlands during the pre-Würm, and the occurrence of Carpinus considerably farther west than the boundary of its current distribution in the Iberian Peninsula.
The Würm in NW Iberia, a pollen record from Area Longa (Galicia)
|

|
Cambio climático e dinámica temporal da paisaxe e dos hábitats nas ecorrexións do NW da Península Ibérica durante o Pleistoceno Superior
Autor: Ramil Rego, P.; Iriarte, M.J.; Muñoz Sobrino, C. & Gómez Orellana, L.
En los últimos 60 años los modelos propuestos para la interpretación de las condiciones ambientales a lo largo del Pleistoceno Superior Final han sufridos numerosos cambios determinados tanto por la adopción de nuevos conceptos científicos, como por la mejora de los métodos analíticos y sobre todo por un mayor número de registros disponibles. Del uniformismo ambiental y biogeográfico imperante a finales de la década de los ochenta, se ha pasado a incrementar el valor que las configuraciones de carácter local y regional, que afectan tanto al clima como a la composición y distribución de los ecosistemas terrestres; y por tanto a los recursos naturales renovables que el hombre pudo haber aprovechado en cada momento. A su vez, las configuraciones locales y regionales se integran en los modelos climáticos globales, elaborados a partir del estudio de isótopos y elementos traza obtenidos en depósitos con una gran amplitud cronológica y un ritmo de deposición conocido. La integración de la información paleoambiental a diferentes escalas temporales y espaciales obliga a rechazar, o en su caso limitar, la información paleoambiental que muestre un elevado grado de incertidumbre en relación al origen geográfico de sus componentes, o bien derivado de una tafocenosis heterogénea, o vinculado con una deposición intermitente o con mezclas de los distintos niveles.
Cambio climático y dinámica temporal del paisaje y de los hábitats en las ecorregiones del NW de la Península Ibérica durante el Pleistoceno superior
|

|
A dinámica da vexetación no NW peninsular durante a transición do Paleolítico Medio ao Paleolítico Superior
Autor: Iriarte, M.J.; Gómez-Orellana, L.; Muñoz Sobrino, C.; Ramil-Rego, P. & Arrizabalaga, A.
O Laboratorio de Botánica da Universidade de Santiago de Compostela en colaboración coa Área de Prehistoria da Universidade do País Vasco, vén realizando un pormenorizado estudo estratigráfico, cronolóxico e polínico das formacións litorais fosilizadas do territorio Cántabro-Atlántico, a fin de obter unha secuencia bioestratigráfica para o último Ciclo Glaciar-Interglaciar, que permita definir un modelo de evolución do clima e da paisaxe, coherente tanto coas secuencias isotópicas globais como cos rexistros polínicos do SW de Europa.
Dinámica de vexetación no NW Peninsular durante a transición do Paleolítico Medio ao Paleolítico Superior
|

|
Palynological data on major Holocene climatic events in NW Iberia
Autor: Muñoz Sobrino, C.; Ramil-Rego, P: Gómez-Orellana, L. & Díaz Varela, R.A.
Three NW Iberia Cantabrian Mountain pollen records are presented. They reflect the main Holocene climatic shifts in the North Atlantic region as recorded in the isotopic data from Greenland ice, Irish speleothems and reconstructed sea surface temperatures. Two brief forest regression episodes reconstructed from pollen may be synchronous with GH-11.2 and GH-8.2 events. At mid-altitude, two woodland expansion phases (7000–6000 C yr BP and 4000–2500 C yr BP) are separated by a phase of heaths and peat deposits. Major woodland declines occurred during the Galician–Roman Period (which includes the Bronze Age, the Iron Age and the Roman occupation) and from the end of the Medieval Period. The pollen data, backed up by archaeological and historical sources, suggest climatic impact of the Iron Age Cold Period, but are indecisive concerning the Little Ice Age. However, the pollen records do not support any significant ‘Neoglacial’ period (4000–3000 C yr BP) influence on NW Iberia.
Palynological data on major Holocene climatic events in NW Iberia
|

|
Vegetation of the Lago de Sanabria area (NW Iberia) since the end of the Pleistocene: a palaeoecological reconstruction on the basis of two new pollen sequences
Autor: Muñoz Sobrino, C.; Ramil-Rego, P. & Gómez-Orellana, L.
Various pollen sequences from lacustrine deposits close to Lago de Sanabria (NW Iberia) have for several decades been a key source of information for palaeoenvironmental reconstructions of SW Europe, though their interpretation has been the subject of some controversy. Here we present two new pollen sequences obtained from this area, and a new palaeoenvironmental reconstruction of the region. The available pollen data reach back to before 18,000 b.p., a period of very harsh climate with seasonal (non continuous) sedimentation and a landscape characterised by herbaceous formations dominated by Gramineae and Artemisia, and scrub formations dominated by Ericaceae and Cistaceae. Subsequently sedimentation became continuous, and various regional forest expansions are apparent. At a local level, the first forest expansion began about 12,000 b.p., when Betula pollen reached 70% followed by peaks in Pinus sylvestris-type (>80%) and Quercus robur-type (40%). The Younger Dryas saw a retreat of woodland formations in the area around the lake, with broadleaved deciduous woodland (largely oak) retreating at mid and low altitudes, but with pine woodland persisting in more sheltered sites. The climatic improvement in the Early Holocene favoured re-expansion of woodland, dominated by Pinus sylvestris-type at higher and Quercus robur and Q. pyrenaica at lower altitudes, until anthropogenic deforestation commenced around 4,000 b.p. The disappearance of natural pine woodlands in this region is probably largely attributable to human interference.
Vegetation of the Lago de Sanabria area (NW Iberia) since the end of the Pleistocene: a palaeoecological reconstruction on the basis of two new pollen sequences
|

|
Modificaciones del paisaje durante el Pleistoceno Superior-Holoceno en los territorios litorales atlánticos del NW Ibérico
Autor: Gómez-Orellana, L.; Ramil-Rego, P & Martínez Sánchez, S.
The palaeobotanical, climatic reflection and chronological information obtained in the different limnic deposits of different sources in the actual Atlantic margin between N Portugal and S Galicia, allow us to ascertain the plant landscape changes of this coastal region and to evaluate the existing land/sea correlation with the global climatic events that happened at that time in SW Europe. The beginning of the sequence corresponds to the Würm Interstadial (lsotopic Stadial 3) during which there was a development of tree formalions in the eoastal area. The further deterioration of the weather quality is represented by the establishment of shrub formations in the Würm Final Stadial, this dynamic lasts until early actual interglacial age and corresponds chronologically and ecologically with other regional sequences in other areas of NW Iberia. The Flandrian trasgression caused big modifications in the coastal area of NW Iberian Peninsula; as a consequence the limnic deposits, formed during Late Pleistocene and/or at Early-Holocene in inner areas far away frol11 the coast, were progressively approach to adjacent outer lands and finally arrived close to the coast 01' in such an extent submerged in the vecinity of the offshore NW Spain. These events were associated in many cases with a sediment entrapment by detritic particle input and the resulting sedimentary deposits of continental and/or marine nature, this mechanism would promote the sealing of almost all the ancient deposits. The geomorphological changes affect the pollen representation in the sampled sedilments for these deposits, in such a way that at Middle-Holocene is seen a good representation of the dynamics of the coastal vegetation communities (halophyllous plants, shrublands, wetlands), whereas the dominant climatic Communities -typical of continental lands- shown a mini mal representation in that habitat which in turns is in accordance with their poor importance in the landscape.
Modificaciones del paisaje durante el Pleistoceno Superior-Holoceno en los territorios litorales atlánticos del NW Ibérico
|

|
Novos formulamentos para a periodización climática e bioxeográfica dos territorios Cántabro-Atlánticos da Península Ibérica durante o Pleistoceno Superior
Autor: Ramil-Rego, P. & Gómez-Orellana, L.
A abundancia e distribución de secuencias polínicas procedentes de depósitos turbosos ou lacustres para os últimos 15.000 BP nos territorios Cántabro-Atlánticas da Península Ibérica permiten unha correcta avaliación das modificacións da vexetación acaecidas durante este período nas distintas unidades bioxeográficas. No entanto, a información paleoclimática e paleopaisaxística para períodos antigos, e en concreto para o último ciclo glaciar, corresponde maioritariamente a estudos efectuados en depósitos krásticos. Neste traballo preséntase unha información novidosa sobre a dinámica climática e paisaxística na área litoral-sublitoral para os últimos 100.000 anos. A secuencia obtida a partires da análise palinolóxica, cronolóxica e sedimentolóxica de depósitos limnéticos fosilizados difire claramente das reconstrucións formuladas ata o de agora no NW Ibérico.
2002_Ramil&Orellana_EusloIkaskuntza
|

|
Some considerations about the Postglacial History and recent distribution of Fagus sylvatica in the NW Iberian Peninsula
Autor: Ramil-Rego, P; Rodríguez-Guitián, M.A.; Muñoz Sobrino, C. & Gómez-Orellana, L.
This paper presents a re-assessment of the evidence of beech (Fagus sylvatica) presence on the NW Iberian Peninsula in the different stages of the Late Quaternary. For this purpose, numerous pollen diagrams were re-examined and the present-day distribution of the species was documented.
Beech pollen has been recorded in different periods, before the Wiirm Pleni-Glacial, during the Late Glacial and the Holocene, leading to the hypothesis that there existed local refugia for Fagus sylvatica in the NW Iberian Peninsula, comparable to those in more eastern areas of southem Europe, the existence of which has been recognized.
This hypothesis explains Fagus" present biogeographical range without recourse to the theory of migration from the Pyrenees through the Cantabrian region.
However, there is no evidence that this species experienced a period of expansion or dominance in the vegetation in the northwestern Iberian Peninsula, unlike in the other parts of the Peninsula such as the western Pyrenees and the eastern Cordillera Cantabrica.
Some considerations about the Postglacial History and recent distribution of Fagus sylvatica in the NW Iberian Peninsula
|

|
Differences in the vegetation of the North Iberian Peninsula during the last 16,000 years
Autor: Ramil-Rego, P; Muñoz Sobrino, C.; Rodríguez-Guitián, M. & Gómez-Orellana, L.
The dynamics of vegetation in the North Iberian Peninsula have been historically established from peaty and lacustrine records obtained in strongly continental mountainous areas. Pollen records located in areas with a more oceanic climate, have allowed a more precise evaluation of the changes and differences in the vegetation development of the various biogeographical areas in the North Iberian Peninsula, during the Late-glacial and Holocene. It was found that:
(1) The vegetation of the Cantabrian–Atlantic province in northern Iberian Peninsula responded to climatic changes during the last 16 000 years.
(2) Tree vegetation declined during the Oldest Dryas, with steppe vegetation in the interior and cryophilous vegetation along the coast.
(3) During the time of the Lateglacial Interestadial, lowlands, arboreal vegetation was dominant in the landscape (Pinus, Betula, Quercus, Corylus).
(4) During the Younger Dryas the differences between coast and interior are less obvious.
(5) During the Holocene oceanic decidious forests of Quercus robur, Corylus avellana, Tilia sp. and Fagus sylvatica were present along the coast. At low altitudes, in the interior, forests of Quercus robur / pyrenaica, enclaves of pine woods andMediterranean types of forest (Quercus ilex, Olea europea) were present. At higher altitudes Pinus (P. sylvestris and P. uncinata) or mixed forests of Pinus and Betula were dominant.
Differences in the vegetation of the North Iberian Peninsula during the last 16,000 years
|

|
Una nueva secuencia polínica y cronológica para el depósito pleistoceno de Mougás (NW de la Península Ibérica)
Autor: Gómez-Orellana, L.; Ramil-Rego, P & Muñoz Sobrino, C.
En este trabajo se realiza un nuevo estudio polínico y cronológico del depósito litoral de Mougás (NW de la Península Ibérica). Los datos obtenidos permiten considerar el carácter poligénico del mismo, así como individualizar los diversos procesos deposicionales que han afectado al registro polínico. La secuencia pleistocena corresponde íntegramente al Dryas antiguo evidenciándose un paisaje vegetal dominado por formaciones estépicas de carácter oceánico, semejante a la obtenida en otros puntos del Norte de la Península Ibérica. El predominio de las formaciones•no arbóreas se mantiene a lo largo de las secuencia holocena, debido probablemente a factores locales, no constatándose, por lo tanto, las fases de dominio absoluto de la vegetación arbórea evidenciadas en las secuencias obtenidas en áreas sublitorales del Norte de la Península Ibérica.
Una nueva secuencia polínica y cronológica para el depósito pleistoceno de Mougás (NW de la Península Ibérica)
|

|
- Documentos técnicos
Plan Estratéxico da provincia de Lugo. Medio natural e rede fluvial da provincia de Lugo
A planficación estratéxica é un instrumento fundamental para crear futuro a partir do presente, para afrontar axeitadamente os complexos retos que se lles presentan aos territorios nos albores do século XXI. Sen información estratéxica, sen on coñecemento da realidade, non se poden trazar políticas públicas nin planificar con algunha garantía de eficacia. Esta información, ademais, debe ser fiable, significativa, suficiente e actualizble e, consecuentemente permanente.
Plan Estratéxico de Lugo. Cap. 17
|

|
Proposta para a creación da Reserva da Biosfera Transfronteiriza Gerês/Xurés
Siendo las Sierras Galaico-Miñotas y los valles asociados una unidad biogeográfica que requiere una atención coordinada entre las distintas administraciones implicadas en su gestión, la Reserva de la Biosfera Transfronteriza Xurés Gerês supone una oportunidad para la cooperación y el uso sostenible a traves de la gestión común de un ecosistema compartido.
La creación de la Reserva de la biosfera Xurés-Gerês refuerza la red de reservas de la biosfera en la Peninsula Ibérica, siendo significativo el incremento de la superfice de bosques y matorral y la incorporación de endemismos estrictos de la Reserva de la Biosfera Xurés-Gerês.
Además del elevado número de especies, así como de endemismos lusitanos e ibéricos, existen varios taxones de plantas vasculares, cuya distribución está casi limitada al territorio de la Reserva de la Biosfera.
De este modo, la zona propuesta como reserva de la Biosfera representa una relevancia importante para la conservación de la flora, tanto a nivel nacional como mundial.
Propuesta para la creáción de la Reserva de la Biosfera Transfronteriza Gerês/Xurés
|

|
Plan de Ordenación dos Recursos Naturais do Parque Natural dos Ancares
Os valores naturais da Serra dos Ancares veñen sendo gabados de xeito secular. O Licenciado Molina, alá polo ano 1550, xa comenta que estes montes son unha área notable de Galicia posto que constitúen o nacemento de varios ríos senlleiros. Nesta mesma tendencia saliéntanse con posterioridade as virtudes desta serra tamén por outros autores, entre os que cabe citar a Guillermo Schulz (1805-1877), que queda abraiado da magnitude desta serra no momento de culminala. Outros autores que tamén suliñan as marabillas dos Ancares son o naturalista galego Víctor López Seoane (1832-1900) ou o ínclito botánico Padre Baltasar Merino (1845-1917), o cal indicaba emocionado ao seu paso polos Ancares a maxestuosidade e beleza desta singular serra.
O Plan de Ordenación dos Recursos Naturais (PORN) formúlase para servir como documento de xestión e planificación do Parque Natural dos Ancares, o cal inclúe unha superficie de 25.924 ha, repartidas entre os municipios de Navia de Suarna e Cervantes, ambos os dous da provincia de Lugo. Deste xeito, a totalidade de ambos concellos constitúe a área de influencia socioeconómica.
PORN Parque Natural dos Ancares
|

|
Plan de Ordenación dos Recursos Naturais do Parque Natural da Baixa Limia-Serra do Xurés
A finalidade do plan de ordenación dos recursos naturais é a de establecer un modelo de xestión que contribúa a alcanzar os obxectivos de conservación e ordenación do Parque Natural da Baixa Limia – Serra do Xurés de acordo cos criterios establecidos nas normativas que rexen a xestión dos Espazos Naturais e da Biodiversidade, a nivel comunitario, nacional e autonómica.
Os principais compoñentes bióticos deste espazo natural están claramente relacionados cos territorios atlánticos e centroeuropeos, ademáis de contar con unha importante penetración de elementos florísticos e faunísticos de tendencia mediterránea, principalmente a través das áreas meridionais, supón a presenza de especies e comunidades vexetais e animais cuxa representación en Galicia é practicamente exclusiva, o que supón un alto valor dende o punto de vista da súa significación no relativo á conservación da biodiversidade existente no ámbito de Galicia.
A actividade humana, presumiblemente desenvolvida neste territorio de xeito ininterrompido a partir de hai uns 4.000 anos, foi modelando unha paisaxe en mosaico no que destacan hoxe en día as grandes superficies ocupadas polas matogueiras, medios rochosos e os bosques. Dende o punto de vista ecolóxico, son precisamente a extensión e estado de conservación das matogueiras e rochedos, un dos valores que máis contribuíu á consideración deste espazo como unha das áreas de maior interese dentro do contexto galego e, mesmo, noroccidental ibérico, dende hai practicamente un século.
PORN Parque Natural da Baixa Limia-Serra do Xurés
|

|
Proposta de Reserva da Biosfera Río Eo, Oscos e Terras de Burón
El área incluida dentro de la Reserva de la Biosfera se vértebra a través de la cuenca fluvial del río Eo, abarcando desde su nacimiento en Fonteo (municipio de Baleira, Lugo), hasta su desembocadura en el Mar Cantábrico. Junto a esta área se incluyen en la Reserva de la Biosfera territorios que aunque pertenecientes a las cuencas del Navia, Miño y Porcía, poseen una gran uniformidad en relación a los componentes de la biodiversidad y con los componentes de carácter cultural y patrimonial.
La conservación de los paisajes, los ecosistemas, los hábitats, las poblaciones de flora y fauna, y la diversidad genética, en definitiva, la conservación de la biodiversidad en el territorio de la Reserva ha constituido un referente importante en las políticas de conservación promovidas por el Principado de Asturias y la Xunta de Galicia. Asimismo, las políticas de desarrollo rural en buena parte del territorio de la Reserva han incorporado estos criterios. Buen ejemplo de ello es el Plan de Desarrollo Integral Oscos-Eo, pionero en la aplicación de la Ley de Agricultura de Montaña en Asturias, y vanguardista en el desarrollo de las zonas de montaña desde el año 1985. Dicho Plan ya contemplaba entre sus objetivos la conservación y el cuidado del medio ambiente en la zona aprovechando los recursos naturales.
Propuesta Reserva de Biosfera Río Eo, Oscos y Terras de Burón
|

|
Plan Reitor de Uso e Xestión do Parque Natural de Monte Aloia
A declaración do Parque Natural do Monte Aloia establécese coa finalidade de crear un réxime de protección deste espazo natural mediante as normas e limitacións axeitadas, harmonizándoo co exercicio das competencias da Administración na súa área territorial, co exercicio dos dereitos privados, co goce e visita ao parque natural, o estudo e contemplación dos seus valores, o aproveitamento ordenado das súas producións e demais actividades que se executen dentro del. O PRUX ten como obxectivos xerais dentro da Rede Natura 2000 (DC 92/43/CEE) e da Rede galega de espazos naturais protexidos (Lei 9/2001).
PRUX Monte Aloia
|

|
Plan de Ordenación dos Recursos Naturais do Espazo Natural Protexido Parga-Ladra-Támoga
El Espacio Natural Parga-Ladra-Támoga (ES1120003) ocupa una superficie de más de 4.900 ha, incluidas en la provincia de Lugo y distribuida entre los términos municipales de: Abadín, Begonte, Castro de Rei, Cospeito, Friol, Guitiriz, Lugo, Outeiro de Rei, Rábade, Vilalba y Xermade, términos municipales que en conjunto constituyen la Zona de influencia socio-económica del presente plan, mientras que desde el ámbito del análisis y valoración de los componentes de medio físico y biótico que inciden en el Espacio Natural Parga-Ladra-Támoga, se ha utilizado como unidad ambiental de referencia la Cuenca Alta del río Miño o Alto Miño.
PORN Parga-Ladra-Támoga. Tomo 1
PORN Parga-Ladra-Támoga. Tomo 2
PORN Parga-Ladra-Támoga. Mapas
|

|
Plan de Ordenación dos Recursos Naturais do Espazo Natural Protexido Os Ancares-O Courel
La inclusión y declaración del espacio natural Os Ancares – O Courel como candidato a formar parte de la Red Natura 2000, tuvo por objeto proteger la integridad de sus ecosistemas, contribuir a la protección, recuperación, fomento y difusión de sus valores culturales, facilitar el conocimiento y el disfrute de los ciudadanos, promover un desarrollo social, económico y cultural para comunidades de su ámbito territorial y aportar al patrimonio nacional, europeo y mundial una muestra representativa de diversos tipos de medios acuáticos, matorrales, herbazales naturales y bosques de frondosas presentes en Galicia.
Por todo ello, el presente P.O.R.N. del Espacio Natural Os Ancares – O Courel pretende contribuir a alcanzar los objetivos de conservación y ordenación del espacio de acuerdo con los criterios establecidos en las normativas que rigen la gestión de los Espacios Naturales y de la Biodiversidad a nivel comunitario, nacional y autonómico.
PORN Os Ancares-O Courel. Tomo 1
PORN Os Ancares-O Courel. Tomo 2
PORN Os Ancares-O Courel. Mapas
|

|
Terras do Miño. Candidatura a Reserva da Biosfera
El área comprendida en la candidatura de Reserva de la Biosfera de Terras do Miño alberga una de las mejores representaciones de ecosistemas naturales y agrosistemas tradicionales característicos de los territorios sublitorales de la región Atlántica europea. La Reserva de la Biosfera propuesta permitirá vertebrar las necesidades de conservación de los ecosistemas naturales y de los agrosistemas tradicionales con aquellos usos y aprovechamientos tradicionales que sean compatibles para la conservación y fomento de la biodiversidad a corto y largo plazo. Para ello se plantearán y desarrollarán medidas de conservación y gestión que integren las grandes unidades de paisaje rural, los hábitats naturales y seminaturales, las especies botánicas y zoológicas de interés, así como el mantenimiento de las funciones ecológicas básicas.
Terras do Miño. Candidatura Reserva da Biosfera
|

|
• Outras publicacións
Xuntos
A presente publicación é obra da DX de Medio Ambiente.
Publícase en todas as linguas oficiais da Unión Europea.
Texto: Benoît Coppée
Ilustracións: Nicolas Viot
Realización técnica: European Service Network
Luxemburgo: Oficina de Publicacións Oficiais das Comunidades Europeas, 2006
Juntos
|

|
52 xestos pola biodiversidade
A biodiversidade, a variedade de vida na Terra, fai que o noso planeta sexa habitable e fermoso. No entanto, os nosos sistemas naturais reciben cada vez máis presión, co que se reduce a súa eficiencia e quedan ao borde do colapso. A Unión Europea está disposta a frear a frear a perda de biodiversidade e esta guía práctica ofrece consellos sobre a contribución dos cidadáns a este fin. Conten cincuenta e dous trucos prácticos, un para cada semana do ano. Dende consumir alimentos locais de tempada ata gastar menos auga ou axudar a sensibilizar aos cidadáns, calquera xesto é útil.
Esta publicación foi preparada polo Real Instituto de Ciencias Naturais de Belxica en versións francesa e dos Países Baixos. A versión orixinal deste documento foi publicada en 2009 co título “366 gestes pour la biodiversite”, no marco da iniciativa “2011, Ano internacional da biodiversidade”.
Redaccion final dos textos: Charlotte Degueldre
Ilustrador: Claude Desmedt
www.jedonnevieamaplanete.be
A publicacion foi traducida e adaptada pola Dirección Xeral de Medio Ambiente da Comisión Europea, dentro da campaña “Biodiversidade. Todos somos parte”(www.todosomosparte.eu).
52 xestos pola biodiversidade
|

|
• Outras publicacións
|
 |